تاریخ پنجاه ساله جامعه ایران تلاشی است برای روایت هم زمان یک زندگی و یک دوره تاریخی؛ روایتی که در آن سرگذشت یک اندیشمند با تحولات پرتنش و سرنوشت ساز پنجاه سال اخیر ایران در هم تنیده است. تاریخ پنجاه ساله ایران در عین حال که مروری فشرده بر رخدادهای مهم نیم قرن گذشته به شمار می آید، زندگی نامه فکری و انسانی پروفسور محمد رسولی را نیز بازگو می کند؛ پژوهشگری که سال ها از عمر خود را صرف مطالعه تاریخ ایران و پژوهش در شاهنامه فردوسی کرده و کوشیده است در این مسیر نگاهی نو و پرسشگرانه را پی بگیرد.
در این اثر، تاریخ تنها به صورت فهرستی از وقایع و تاریخ ها ارائه نمی شود. نویسنده با بهره گیری از تجربه های شخصی، مشاهدات مستقیم و تأملات سالیان خود، کوشیده است رخدادهای مهم این دوره را در بستری انسانی و اجتماعی بازخوانی کند. از این منظر، تاریخ معاصر ایران نه صرفاً مجموعه ای از تحولات سیاسی، بلکه عرصه ای از تجربه های زیسته مردمانی است که در میان امیدها، بحران ها، تغییرات فرهنگی و دگرگونی های اجتماعی زندگی کرده اند.
پروفسور محمد رسولی در این کتاب، در کنار روایت تحولات تاریخی، مسیر شکل گیری اندیشه و زندگی علمی خود را نیز بازگو می کند. از سال های آغازین علاقه مندی به تاریخ و ادبیات ایران تا ورود به حوزه پژوهش های تخصصی شاهنامه، خواننده با روندی آشنا می شود که در آن کنجکاوی علمی، دغدغه های فرهنگی و تجربه های شخصی به تدریج به شکل گیری یک نگاه پژوهشی مستقل انجامیده است. نویسنده در این مسیر، شاهنامه فردوسی را نه فقط یک متن ادبی، بلکه گنجینه ای از حافظه تاریخی و فرهنگی ایرانیان می داند و تلاش کرده است با رویکردی نو به خوانش و تحلیل آن بپردازد.