صفحه اصلی    تازه ها    ادبیات    تاریخ و سیاست    روانشناسی و جامعه شناسی    علوم    کودک و نوجوان    متفرقه

ناشر:مولف
تاريخ چاپ: 1386
نوبت چاپ:اول
تيراژ:2000 نسخه
قيمت:2800 تومان
شابک: 7–1294–04–964–978  

 

مديريت دانش

ساخت بلوك‌ها براي موفقيت‌ (جلد اول)

نويسندگان : گيلبرت پروبست- استفان راب- كايي روم هاردت

ترجمه و تدوين : دكتر حسن ياريگرروش

 

فهرست مطالب

 

پيشگفتار نويسندگان............................. 9
پيشگفتار مترجم................................. 17
درباره نويسندگان............................... 21
 



فصل اول: ساخت بلوک ها برای موفقیت

مديريت دانش: يك چالش‌........................... 25
مدیران دانش را کشف می‌کنند...................... 27
محیط دانش: شفافیت یا اغتشاش.................... 32
دانش بیشتر : فرصت یا تهدید..................... 35
موردکاوی....................................... 39
خلاصه فصل اول................................... 47
 



 فصل دوم: سازمان‌های دانش بنیان

سازمان‌های دانش پایه............................ 48
اجزاء اصلی در مفهوم دانش پایه.................. 49
دانش پایه: افراد و گروهها...................... 54
کارکنان دانشی به عنوان خلاقان اصلی ارزش......... 55
شایستگی‌های گروهی: بیشتر از جمع‌کردن کارشناسان بدست می‌آید    59
خلاصه فصل دوم................................... 66
 



 فصل سوم: ساخت بلوک‌های مدیریت دانش

ساخت بلوک‌ها از مدیریت دانش..................... 72
چارچوب عملی، ساده و قابل بهره‌گیری.............. 73
مدیریت دانش تعریف شده در تحقیق عملی............ 74
تعیین مهمترین نکات ورودی....................... 75
دانش مشخص شده: چگونه می‌توان شفافیت دانش داخلی و خارجی موجود در سازمان را محقق نمود........................................... 76
اکتساب دانش: چه اشکالی از تجربه را بایستی از خارج از سازمان خریداری نمائیم 77
توسعه دانش: چگونه می‌توانیم دانش را توسعه دهیم؟. 77
اشتراک و توزیع دانش: چگونه می‌توانیم دانش را از محل واقعی آن بدست آوریم؟    78
بهره‌گیری از دانش: چگونه مطمئن می‌شویم که دانش به کارگرفته می‌شود؟ 79
نگهداری دانش: چگونه مي‌توانيم مطمئن ‌شویم که دانش را گم نمی‌کنیم؟  79
ساخت بلوک‌های عملی از مدیریت دانش............... 80
اهداف دانشی: چگونه می‌توانیم جهت فراگیری در سازمان را بدست آوریم؟     81
ارزیابی دانش: چگونه می‌توانیم موفقیت فرآیند یادگیری در سازمان را اندازه بگیریم؟............................................... 82
مدیریت دانش به عنوان یک وظیفه تکاملی........... 84
خلاصه فصل سوم................................... 88
 



 فصل چهارم: تعریف اهداف دانشی

تعریف اهداف دانشی.............................. 94
چرا مدیریت دانش؟............................... 96
مورد کاوی...................................... 99
اهداف دانش در سطوح مختلف....................... 102
چرا دانش ما دارای ارزش است؟.................... 104
مورد کاوی...................................... 114
اهداف دانشي راهبردی............................ 116
تشریح ماتریس................................... 122
تدوین چشم‌انداز به عنوان یک حقیقت............... 124
مشکلات فرمول‌بندی اهداف دانشی.................... 131
خلاصه فصل چهارم................................. 139
 



 فصل پنجم: شناسایی دانش

شناسایی دانش................................... 144
اگر سازمانی فقط مي‌دانست آنچه را كه دارد!....... 149
کارشناسان ناشناخته............................. 152
ساختن دانش جمعی آشکار.......................... 162
مورد کاوی...................................... 164
مورد کاوی...................................... 168
دانستن چیزی که دیگران می‌‌‌دانند.................. 180
کارشناسان خارج سازمان و منابع دانش............. 183
ساخت شبکه‌های خارجی............................. 188
اینترنت: میانگین جستجوی جهانی؟................. 191
خلاءهای دانش.................................... 198
خلاصه فصل پنجم.................................. 203
 



 فصل ششم: اکتساب دانش

کسب دانش....................................... 208
آوردن کارشناسان بیرون سازمان به داخل........... 217
موردکاوی....................................... 219
صادرات آرام دانش پايه‌ها........................ 226
آوردن دانش ذی‌نفعان به درون سازمان.............. 232
مثال‌ها: کسب دانش از مشتریان.................... 232

موردکاوی....................................... 238
اکتساب دانش تولیدات ........................... 239
خلاصه فصل ششم................................... 246

 

پيشگفتار نويسندگان

امروزه "مديريت دانش" واژه‌اي است كه بر سر زبان‌ها است، ليكن واقعاً معناي علمي اين كلمات چيست؟ چه توصيه‌هايي را براي مديران و كاركنان دانشي (Knowledge workers) كه همه روزه با آخرين تحولات و توسعه‌هاي دانشي در جامعه مواجهند داريم؟ اين كتاب خلاصه‌اي از سال‌ها تجربه و تحقيق و مشاوره در حوزه مديريت دانش است. ما دريافتيم كه يك كانون تفكر (Think tank) براي تغيير و تحول و انجام بهترين اقدامات براي پروژه‌هاي دانش پايه (Knowledge based projects) نياز است. شركت‌هاي بزرگي هم‌چون دايملر كلايسلر، دوتچ بانك، هولدربانك، هيولت پاكارد، اينزل، موتورولا، نوارتيس، زيمنس، سيس كام و زيراكس اين كار را انجام داده‌اند.
دو ويژگي بارز اين كتاب را با ديگر كتاب‌هايي كه در اين زمينه نگارش شده‌اند مجزا نموده است. اول اين كه كتاب كاربر دوست (User friendly) نوشته شده و دوم اين كه به شكلي روشن داراي نگاه عملياتي براي اجراي مديريت دانش است. ما در اين كتاب يك طيف وسيع از روش‌ها و تكنيك‌هاي مديريت دانش و ارزيابي عملي از تأثيرات احتمالي هر يك را معرفي كرده‌ايم. اين روش‌ها مبتني بر مشاوره و پروژه‌هاي تحقيقاتي، از آخرين يافته‌هاي سال‌هاي اخير كه بسيار متفاوت با منظر و برداشت‌هاي قبلي مديريت دانش است صحبت مي‌كند.
ما قصد نداريم تا مصاديقي از حكايت‌هاي دانشي را رديف نموده و ارائه دهيم بلكه مي‌خواهيم تا يك زبان عملي براي گفتمان مديريت دانش را بيان داريم. اين زبان عملي به مديران كمك خواهد نمود تا اهميت موضوعات حوزه دانشي را به درستي درك نموده و تشخيص دهند. به طوري كه قادر باشند در قالب اصطلاحات و تعابير قابل درك براي ديگران توصيف و تشريح نمايند. متأسفانه طي سال‌هاي قبل اقدام خاصي در خصوص تدوين يك واژه‌نامه شفاف در حوزه مديريت دانش و هم‌چنين يادگيري سازماني (Organizational learning) صورت نپذيرفته و اين خلأ باعث شده تا ساعت‌ها وقت براي درك صحيح يك موضوع و يا يك عبارت از حوزه مديريت دانش به درستي صورت پذيرد.

 هنوز افرادي وجود دارند كه مباحث مديريت دانش را به اشتباه بكار گرفته و چون راه به جایي نمي‌برند آن را رها كرده و مجدداً با به كارگيري تعابير و عبارات ديگر تلاش مي‌كنند اظهارات خود را مدون نمايند. در شركت‌ها و سازمان‌هایي كه مديريت دانش را جدي گرفته‌اند، هرگونه تلاشي بايستي با قالبي شفاف و روشن از عبارات و اصطلاحات پايه‌اي صورت پذيرد. در اين راستا تمايز بين دانش و اطلاعات، دانش پنهان (Tacit Knowledge) ، دانش آشكار (Explicit knowledge) و ... براي اثربخشي مباحث حوزه‌هاي مديريت دانش بسيار ضروري است و اين كتاب يك مجموعه‌اي از اصطلاحات مورد نياز را پيشنهاد و ارائه مي‌دهد.
چنانچه شما از شفافيت لازم در فعاليت‌هاي مربوط به تدوين اهداف مديريت دانش برخوردار نيستید، مطمئن باشيد كه برنامه‌هاي غيرمتمركز و پراكنده‌اي را تنظيم كرده‌ايد كه داراي ريسك بالا براي شكست خواهد بود. و از آن مهم‌تر اين كه انرژي‌هاي مصرف شده در اين كار هيچ‌گاه به راه‌حل‌هاي اساسي براي حل مشكلات منتهي نمي‌شوند. ما اغلب براي تبليغ سازمان يادگيرنده و مديريت دانش ليست بلندبالایي از مبلغين مورد نظر در اختيار داريم ولي متأسفانه ترجمان درستي از تبديل ديدگاههاي آرماني به فعاليت‌هاي مستحكم كه قادر باشند منافع قابل اندازه‌گيري را ارائه دهند را نداريم.
از طرف ديگر چنانچه قوانين روان‌شناسي نيز مورد توجه قرار نگيرند تلاش‌هايمان براي مديريت دانش با شكست مواجه خواهد شد. خيلي از اقلام و موادي كه امروزه تحت عنوان مديريت دانش به فروش مي‌رسند به اطلاعات پايه‌اي سازمان‌ها مربوط مي‌شوند.
به هر حال دانش بدنة اصلي مهارت‌هاي افراد است كه براي حل مشكلات و مسائل سازمان مورد استفاده قرار مي‌گيرد. دانش همواره به كاركنان گره‌خورده است و بنابراين در قالب سامانه‌هاي اطلاعاتي, قابل توليد مجدد نمي‌باشد. شركت‌هايي كه خود را با ساختار اينترانت‌هاي داخلي و پايگاه‌ داده‌هاي خود سازگار مي‌نمايند، به اندازه كافي قادر به حل مشكلات و مسائل سازمان‌هاي خود نمي‌باشند.
خطر ديگري كه در راستاي بحث مديريت دانش وجود دارد عبارت از بهره جستن و تطابق كامل سازمان با تكنيك‌هاي خاص است. ما در بررسي‌هاي خود به سازمان‌هايي رسيديم كه استراتژي‌هاي خود را با يك روش خاص تطبيق داد و يا حتي از مشاوريني كه صرفاً به آنها يك ابزار دانشي خاص را معرفي كرده بودند برخورد كرديم.

كمي تأمل كنيد! صدها روش و تكنيك‌ براي

مديريت دانش وجود دارد و هر شيوه مديريتي مي‌تواند شامل منظرهاي وسيع دانشي نيز باشد. تمركز بر استفاده تك‌بعدي به معناي بستن درب به روي خودمان براي استفاده از راه‌حل‌هاي بالقوه و متنوعي است كه وجود دارند.
در اين كتاب، ما اميدواريم كه بصيرت لازم را براي استفاده از طيف‌هاي گسترده و ممكن در اختيار شما قرار دهيم و اين اشتياق به بوجود آوريم كه با انتخاب خودتان عمل كنيد. ولي بدانيد كه راه‌حل‌هاي استانداردي براي معامله با دانش وجود ندارد. يك سازمان ممكن است يافته‌هاي خود را در قالب موارد دانش پايه براي رقباي خود قابل دسترس نمايد، در حالي كه شركت ديگر تمايل دارد آنها را محرمانه تلقي كرده براي خود نگهداري كند. در برخي از سازمان‌ها تسهيم دانش بايستي افزايش يابد، در حالي كه كاركنان يك سازمان ديگر آنقدر در مسير تسهيم و اشتراك دانش كوشا هستند كه حتي براي انجام فعاليت‌هاي خود با كمبود وقت روبه‌رو هستند. آگاه باشيد و مراقبت كنيد از آن گروه از مشاوريني كه بدون تحليل مشكلات و مسائل سازمان, راه‌حل‌هايي را قول مي‌دهند ليكن اطمينان داشته باشيد كه اين وعده‌ها اعتبار لازم را نداشته و نخواهند داشت.
لازم است كه به صورت اكتشافي از قابليت‌ها و محدوديت‌هاي روش‌هاي موجود در مديريت دانش آگاه شويد. هر شيوه‌اي ويژگي‌ خاص خود را دارد و بنابراين داراي محدوديت مخصوص به خود است. انتخاب ابزار مناسب براي تغييرات دانش پايه در يك سازمان نيازمند درك درست از مشكلات و مسائل آن سازمان و بالطبع توجه به طيف اثرات شيوه‌هاي متنوعي است كه به كار گرفته مي‌شود. اين كتاب به مسيرهاي نوين اشاره خواهد نمود.
مديريت دانش بايستي از ديدگاه‌ كاركنان نيز درك شود. آسان‌ترين راه برخورد با اين موضوع اين است كه ابتدا به دانش خودتان توجه كرده و با آن معامله كنيد. سئوالات زير را مي‌توانيد از خود بپرسيد؟
من با چه دانشي مواجه هستم؟ من چه مهارت‌هايي دارم؟ چرا نمي‌توانم آن را به ديگران ارائه دهم؟ اگر رفتار خود را تغيير دهم چه اتفاقي خواهد افتاد؟
اين سئوالات به ما نشان مي‌دهند كه ما با يك منبع بي‌روح و بي‌جان مواجه نيستيم, ليكن دربارة خودمان صحبت مي‌كنيم. پاسخ اين سئوالات به ما اجازه مي‌دهد كه كار درست را انجام دهيم.

ايجاد امكان دسترسي ديگران به دانش

خودمان نيازمند اعتماد است. اعتماد يك زمين پر بركت براي فرايندهاي وابسته به دانش محسوب مي‌شود. به عنوان مثال شفافيت دادن به دانش، تسهيم دانش، توزيع دانش و بهره‌گيري از دانش و ... همه و همه نيازمند اعتماد است. كارمندي كه براي شغلش ترس و واهمه دارد هيچ‌گاه نمي‌تواند دانش كارشناسي خود را به اشتراك گذارد. او بيشتر دوست دارد تا خود را بي‌ميل و بي‌رغبت نشان دهد.
در زماني كه عدم اعتماد وجود دارد هر صحبتي راجع به فرهنگ دانش چيزي بيشتر از يك هاله و سراب نيست.
به اين نكته توجه كنيد كه چگونه براي مديريت دانش جدي تصميم گرفته‌ايد و آيا مي‌توانيد با اقتدار و اعتبار از آن دفاع كنيد. تا اين لحظه از كليات موضوع زياد صحبت كرديم. ليكن فرصت آن رسيده تا از ساختار، يعني همان چيزي كه امكان استفاده از آن را در يك زمينه عملي فراهم مي‌آورد صحبت كنيم. در اين كتاب شما مي‌توانيد به آساني كار را آغاز و به انجام برسانيد و از تمامي اقلام و موادي كه مطرح شده‌اند استفاده كنيد. البته اگر علاقه‌مند باشيد و زمان را هم در اختيار داشته باشيد. هم‌چنين اين كتاب هم‌چون يك مشاور مي‌تواند در بخش‌هايي كه شما به صورت خاص بدان نياز داريد به شما مشاوره دهد. در ادامه مورد كاوي‌ها (Case studies) شما مي‌توانيد از سؤالات اساسي كه مطرح شده‌اند كمك گرفته و سپس به همان فصل مورد نظر و يا اينكه واژه‌شناسي و يا ساخت قطعه (Block) مناسب رجوع كنيد. ساختار پودماني و يا واحدي بودن كتاب اجازه استفاده در هر عنوان مورد علاقه را به شما مي‌دهد. تعمداً يك رويكرد انتخابي را براي اغلب شركت‌هايي كه اخيراً با مديريت دانش كار كرده‌اند و مورد مطالعه بوده‌اند را به كار گرفتيم چرا كه اين شركت‌ها داراي مشكلات متفاوتی بودند.
يك سازمان ممكن است براي از دست ندادن كاركنان دانشي خود تلاش كند و سازمان ديگر ممكن است براي اين كه چرا كاركنانش از اينترانت استفاده نمي‌كنند علاقه‌مند باشد.
هر فصل كتاب بر روي يكي از بخش‌ها و يا قطعات اصلي مديريت دانش متمركز است. ليكن از ارتباط بين اين موضوعات نيز غافل نشده است.

شما مي‌توانيد به اين طريق و به راحتي از كتاب استفاده نمائيد. اگر يك مرتبه شما يك ايدة عام از موضوع اصلي داشته باشيد اين امكان فراهم شده تا از همان بخشي كه تأثير لازم را براي شما خواهد داشت كمك بگيريد. در هر فصل سؤالات پايه‌اي را نيز ارائه نموده‌ايم و تلاش كرده‌ايم تا مثال‌ها به صورت

عملي از شركت‌ها و خصوصاً صنعت ارائه شوند تا چهارچوب مناسبي براي حل مشكلات تقديم شده باشند.
تمامي فصول شامل آمار، اعداد و ارقام مبتني بر تجربيات ما است. هم‌چنين در آنها موضوعات مفهومي و روش‌هاي به وجود آمده نيز ارائه شده است. تحقيق به تنهايي در حوزه‌ عملي نمي‌تواند به شما كمك كند و تنها دانش ارزشمندي را برايتان بوجود مي‌آورد. ما براي سال‌هاي متمادي با يك گروه از شركت‌هاي بزرگ كار كرده‌ايم. ما توانسته‌ايم رويكردهاي نويني را براي تشريك مساعي با آنها به وجود آوريم. در پروژه‌ها و كارگاههاي آموزشي خود از مفهوم "ساخت قطعات" (Building blocks) براي مديريت دانش چارچوب ساخته و ارائه نموده‌ايم.
در پايان هر فصل يك خلاصه‌اي آماده ساخته و برخي از قوانين مفيد و كارا را با تجربيات و دانش خودمان آميخته و تسهيم نموده و ارائه كرده‌ايم.
هر يك از فصول مي‌تواند به صورت جداگانه براي هر دستور خاص مطالعه شود. به هر حال بسيار ارزشمند است كه يادآور شويم مردم و كاركنان نيازمند داشتن يك چارچوب كمكي براي يافتن ميزان بردباري، تعيين جايگاهشان در يك تصوير بزرگ و هم‌چنين قضاوت بر تعاملات و وابستگي‌ها در بين عوامل مختلف ‌باشند و اين حق آنها است.
نكته آخر اين كه جديدترين ترجمه كتاب در كشور آلمان به چاپ رسيده و به عنوان پرفروش‌ترين كار در حوزه مديريت دانش در محافل اين كشور مورد الگوبرداري قرار گرفته است.
ما نويسندگان كتاب از خانم «آن توماس» براي ترجمه آن صميمانه تشكر مي‌نمایيم. ايشان با صبر و بردباري بسيار زياد اين اقدام را انجام داده و اميدواريم كه مجدداً با ايشان همكاري داشته باشيم.

 

پيشگفتار مترجم

دهة اخير (2010 – 2000) را به نام عصر مديريت دانش ناميده‌اند. اگر بپذيريم كه در حال تجربه كردن تغيير پارادايم دوره صنعتي به پارادايم جديد كه آن را دانش فرايندها (Process) و فن‌آوري اطلاعاتي (Informational technology) دانسته‌اند، مي‌باشيم انسان و نقش مؤثر او به عنوان باارزش‌ترين سرمايه ناملموس معرفي شده است. به تعبير آقاي پيتر دراكه در فضاي رقابتي امروز، انديشه كاركنان دانشي (Knowledge workers) است كه به عنوان اصلي‌ترين دارایي‌هاي سازماني مي‌بايست مورد توجه قرار گيرد. امروزه تبديل انديشه و يا دانش پنهان كاركنان (Tacit knowledge) به دانش آشكار (Explicit knowledge) از مهم‌ترین اهداف مديريت دانش است. استفاده از دانش و منابع دانشي خصوصاً براي سازمان‌هاي بزرگ به عنوان عامل حيات و بقاء در فضاي كسب و كار و بازارهاي نوآور امري ضروري و اجتناب‌ناپذير شده است.
رويكرد عملي به مديريت دانش مي‌تواند دستيار بسيار مؤثري براي تحقق اهداف بنگاه و سازمان‌هاي پويا باشد. نويسندگان اين كتاب چنين رويكردي را مبتني بر تجربيات و مطالعات صورت پذيرفته بكار گرفته و با جمع‌آوري تحقيقات و پژوهش‌هاي عملي سازمان‌هاي بزرگ و موفق در زمينه مديريت دانش قادر شده‌اند تا نتايج آنان را با قلمي ساده، شيوا و قابل درك براي كليه كساني كه به هر نحو در هر مرحله اعم از تدوين، برنامه‌ريزي و يا اجراي مديريت دانش گام برمي‌دارند مهيا و ارائه نمايند.
آقاي پروفسور پروبست و همكاران ايشان به روشني نشان داده‌اند كه چگونه مي‌توان كار در حوزه مديريت دانش را به صورت سيستمي در جهت افزايش اثربخشي استراتژيك مديريت دانش پياده و دنبال نمود.
نويسندگان كتاب اعتقاد راسخ دارند كه سازمان‌هايي كه به مديريت دانش توجه نموده و موفق به كشف دانش، شناسايي، تدوين، تسهيم، استفاده و توزيع آن شده‌اند يك گام بزرگ از رقباي خود پيشي گرفته‌اند.

آنان به درستي دريافته‌ و تأكيد مي‌نمايند كه در قرن بيست و يكم صرفاً سازمان‌هاي دانش

محور (Knowledge oriented org) هستند كه موفق خواهند بود.
اين محور تأكيدي باعث شده تا خواننده در سرتاسر كتاب شاهد اين نكته باشد كه مؤلفين كتاب، مديريت دانش را به بخش‌ها يا قطعات (Blocks) منطقي تقسيم نموده و در هر بخش تلاش مي‌نمايند تا مفاهيم پايه‌اي را به همراه توضيحات و تشريحات لازم ارائه نمايند.
ارتباط هر يك از بخش‌هاي مديريت دانش با ديگر بخش‌ها منطقاً مورد توجه نويسندگان كتاب مي‌باشد. ارائه نمودارها و تصاوير معنادار براي هر بخش نه تنها به درك بهتر مفاهيم كمك نموده بلكه جذابيت‌هاي بيشتري را براي مطالعه اثربخش فراهم آورده است.
بدون اغراق محتواي كتاب با نگاه كاربردي تأليف و ارائه شده است. لذا استفاده كنندگان از كتاب به راحتي قادر خواهند بود تا براي اجراي مديريت دانش در سازمان خود از بخش بخش كتاب بهره‌مند گردند.
به منظور هر چه دقيق‌تر ترجمه و تدوين كتاب مترجم تلاش نموده است تا با استفاده از  آخرين واژه‌ها و اصطلاحات جاري كه در حوزه مديريت دانش مطرح مي‌باشند برداشت صحيحي كه با مقاصد و اهداف نويسندگان منطبق باشد را ارائه نمايد.
آشنايي نسبي مترجم با حوزه مديريت دانش كه به عنوان تز مقطع تحصيلي دكترا مطرح بوده است و هم‌چنين با اندك بضاعتي كه در ترجمه متون و كتب لاتين مرتبط با حوزه مديريت منابع انساني وجود داشته است تلاش گرديده تا كتاب مذكور را در قالبي مفيد و كاربردي ترجمه و تدوين نمايد.
يقيناً صاحب‌نظران اين حيطه علمي هرگونه خطا را مورد اغماض قرار داده و از راهنمائي و ارشاد خود مترجم را بي‌بهره نخواهند گذاشت.
در اين راستا پس از مشورت با كارشناسان و اساتيد بزرگوار تصميم گرفته شد كه محتواي كتاب كه در دوازده فصل مدون شده، در دو جلد به صورت جداگانه تنظيم و ارائه شود.
اينك جلد اول كتاب شامل 6 فصل تقديم علاقمندان مي‌شود. اميد است با ياري خداوند منان اين توفيق نصيب مترجم شود تا جلد دوم كتاب نيز متعاقباً و به زودي ارائه گردد.
گفتني است كه براي تشريح هر چه شايسته‌تر مفاهيم و ضمن رعايت كليه اصول امانت‌داري در محتواي كتاب, مطالب تكميلي و اضافي نيز براي درك عميق‌تر خوانندگان به نحوي كه به اصل مطلب لطمه‌اي وارد نسازد به عنوان مطالب تشريحي در متن كتاب تدوين و به محتواي كتاب اضافه گرديد.
اميد آن كه مورد قبول واقع شود.

  زمستان 1386

دكتر حسن ياريگر‌روش

فصل اول
ساخت‌بلوك‌ها براي موفقيت

 


مديريت دانش : يك چالشمقدمه

حيات و بقاء، رقابت در جوامع دانشي براي سازمان‌هاي امروز اين است كه ياد بگيرند سرمايه‌هاي فكري خود را مديريت نمايند. مديريت دانش مفهوم جديدي است كه دوران كودكي خود را آغاز نموده است.
دانش برخلاف ديگر منابع تنها منبعي است كه با استفاده كردن، افزايش مي‌يابد. اين فصل به شما نشان خواهد داد كه چرا سازمان‌ها با رشد قابل ملاحظه‌اي چالش مديريت دانش را مورد توجه قرار داده و حاضرند كه هزينه قابل توجهي را براي اجراي آن صرف نمايند.
امروزه به دليل انفجار دانش، مديران حرفه‌اي مواجه با چالش‌هاي بسياري مي‌باشند. عمر كوتاه دانش، جذابيت‌هاي دانش و بالاخره ماهيت كليه فرايندهاي مديريت اين چالش را بوجود مي‌آورد و شما بايستي بدون معطلي كار را آغاز كنيد! اگر تا اندازه‌اي صبر كنيد كه رقباي شما نتايج كار خود را به شما نشان دهند، ممكن است بسيار دير شود تا شما بتوانيد از آنها را در مسير رقابت پيشي بگيريد.

مديريت دانش : يك چالش

يك عنوان داغ

دانش به عنوان يك عامل رقابتي و با فريادي بلند، سرلوحة محيط‌هاي كسب و كار امروزه شده است. شركت‌ها در مرحله‌اي هستند كه در ذهن كاركنان خود استفاده هر چه بيشتر از اين گنج پنهان را تأكيد مي‌نمايند. شركت‌هاي نوآور، مديريت دانش را با گروه‌هاي كاري خود تنظيم نموده‌اند. اين در حالي است كه مديران عامل و رؤساي اين شركت‌ها تأكيد مي‌كنند كه دانش، نقش مهمي را در شكل‌دهي آينده شركت آنان ايفا مي‌كند.

برنامه‌ريزان حرفه‌اي براي كارگاههاي

آموزشي و كنفرانس‌هاي مديريت دانش تبليغ مي‌كنند و مشاوران كسب و كار و خدماتي را كه مي‌توانند اقداماتي ارائه دهند، پيشنهاد مي‌دهند.
در چنين اوضاعي است كه مي‌توان گفت شركت‌ها با شكست مواجه خواهند شد الاّ اينكه در اقدامات مورد نياز مديريت دانش انديشه نمايند.

موفقيت شركت‌هاي متمركز بر دانش

تعداد زيادي از شركت‌هاي دانش‌مدار در سال‌هاي اخير توانسته‌اند موفقيت‌هاي تماشايي را به نمايش گذراند. موفقيتي كه بازتاب آن عبارت از در اختيار گرفتن بازار سهام بوده است.

شركت سب كه يك توليدكننده نرم‌افزار است توانسته در سرمايه‌گذاري بازار از شركت معظم فولكس واگن جلو افتاده و آن را پشت سر بگذارد. شركت اينترنتي نتس كيپ از شركت معتبر اَپل پيش افتاده و نهايتاً شركت ميكروسافت يا كارخانه تفكر قادر بوده است تا شركت‌هاي بزرگي هم‌چون بوئينگ و كداك را در سايه بگذارد! اين در حالي است كه ساختار

مديريتي و اندازه اين شركت‌هاي موفق خيلي بزرگ نبوده ولي اعتبار و اهميت آنان به توانمندي صنعتي آنها بستگي داشته است.

مديران دانش را كشف مي‌كنند

 پيش به سوي جامعه دانشي

 امروزه پيش‌بيني "جامعه اطلاعات " و "اقتصاد دانشي " به عنوان واقعيت‌هاي محسوس پديدار شده‌اند. تئوريسين‌هاي پيشرو در مديريت اينگونه بحث مي‌كنند كه ميزان سود و درآمدي كه در اثر سرمايه‌گذاري بر دارایي‌هاي دانشي توسط شركت‌ها صورت مي‌پذيرد به مراتب بيشتر از سرمايه‌گذاري بر دارائي‌هاي مادي است. پروفسور برايان كوئين [Braian Quinn] كه يكي از دانشمندان معروف آمريكايي است اعتقاد دارد كه سه چهارم ارزش افزوده در هر شركت متعلق به در اختيار داشتن دانش خاص آن شركت است. (مقاله سال 1995 در مجله اكونوميست). چارلز هندي نويسنده بزرگ كه يك تئوريسين پيشگام در مديريت است اعتقاد دارد كه ما در شرايطي قرار داريم كه ارزش سرمايه‌هاي فكري به مراتب چند برابر سرمايه‌هاي مادي است (چارلز هندي، 1990).

تمايلات در صنايع

انقلاب فن‌آوري اطلاعات كه تغييرات اقتصادي بزرگي را بوجود آورده ناشي از ارتقاء و اهميت دانش بوده است. در حيطه‌هاي صنعتي امروزي، صنايع مسئوليت دارند كه بخش‌هاي توليدات اصلي خود را افزايش دهند. اين تمايل به طور طبيعي بر روي تك‌تك شركت‌ها و موفقيت‌هاي مالي آنان اثر مي‌گذارد. اين رهنمود باعث گرديده تا غالب اين شركت‌ها اهميت اصولي دانش را به عنوان يك منبع قابل توجه درك كرده باشند.
در دنياي مديريت هوشيار جهاني، تعداد كمي از شركت‌ها وجود خواهند داشت كه فراگيري استفاده از ذخيره‌سازي دانش‌ را به عنوان نيروي محركه اوليه درك نكرده باشند.

ذخيره‌سازي دانش برگه‌هاي متوازن ابزاري معروف در مديريت حسابداري و مديريت مالي هستند. اگر چه غالب مديران اجرایي در يك آشفتگي به اين موضوع واكنش نشان مي‌دهند، ليكن تمامي آنها

براي بدست آوردن تصويري روشن از دارایي‌هاي تفكري خود اشتياق دارند.

يكي از اولين شركت‌هايي كه از ذخيره‌ دانشي خود استفاده نمود، شركت ارائه دهنده خدمات مالي و بيمه (AFS) در كشور سوئد به نام SCANDIA بود كه در سال 1993 اولين محاسبات در زمينه دارایي‌هاي تفكري را ارائه كرد كه اين اقدام به عنوان مكمل نتايج سنتي بنگاه كسب و كار تلقي گرديد. اين در واقع يك حركت رمانتيك از توجه به دارایي‌هاي تفكري بود