صفحه اصلی    تازه ها    ادبیات    تاریخ و سیاست    روانشناسی و جامعه شناسی    علوم    کودک و نوجوان    متفرقه

ناشر:سبزان
تاريخ چاپ: 1385
نوبت چاپ:اول
تيراژ:2200 نسخه
قيمت: تومان
شابک: 4–80 –8249 –964-978

 

مرجع کامل پی ال سی‌های مولر easy-400-600-800 و نرم افزار easy-soft4. 04

 

مهندس علیرضا داوری نیا - مهندس كورش صابري

عنوان                                         صفحه

سخن نويسنده ....................................  11
مقدمه ............................................  13
فصل اول: سخت افزار
بخش اول: انتخاب و نصب plc ......................  15
1-1-1: شکل ظاهری پی ال سی مدل EASY-800 ...  15
1-1-2: کد‌های مشخص کننده مدل‌های مختلف پی ال سی سری EASY-800       16
1-1-3: انواع مدل‌های پی ال سی‌های سری EASY-800      18
1-1-4: مراحل نصب پی ال سی ................  18
1-1-5: سوار کردن پی ال سی ................  19
1-1-6: نصب روی ریل (RAIL) ...................  19
1-1-7: نصب روی صفحه فلزی(plate ) ...........  20
1-1-8: اضافه کردن  EXTENSION DEVICE .........  20
بخش دوم: اتصال منبع تغذیه ....................  21
1-2-1: نوع  BASIC UNITبا تغذیه AC ........  21
1-2-2: نوع EXTENSION UNIT با تغذیه ac ...  21
1-2-3: نوع BASIC UNIT  با تغذیه dc .......  22
1-2-4: نوع extension unit با تغذیه dc .......  22
1-2-5: محافظت کابل تغذیه .................  23
بخش سوم: اتصال ورودی‌ها ........................  23
1-3-1: نحوه اتصـال ورودی‌های ac به plc ‌های مدلeasy-ac basic unit        24
1-3-2: نحوه اتصال ورودی‌های ac به ماژول easy-ac از نوعextension unit  24
1-3-3: طول کابل ............................  25
1-3-4: افزایش جریان ورودی ................  25
عنوان                                         صفحه
1-3-5: اتصال ورودی‌های easy-dc  ............  27
1-3-6: رنج ولتاژ ورودی در easy-dc ........  27
1-3-7: نحوه اتصال ورودی به easy-dc مدل basic unit    27
1-3-8: نحوه اتصال ورودی به EASY-DC مدل EXTENSION UNIT      27
1-3-9: اتصال ورودی‌های آنالوگ به easy-dc .  28
بخش چهارم: مثال‌های کار بردی از پردازش سیگنال‌های آنالوگ     28
1-4-1: اتصال پتانسیومتر تنظیم SET POINT  29
1-4-2: اتصال سنسور روشنایی ..............  29
1-4-3: اتصال ترانسمیتر حرارت سنج .......  30
1-4-4: اتصال ترانسمیتر با خروجی 4 تا 20 میلی آمپر  30
1-4-5: اتصال شمارنده‌های سریع یا سنسورهاي با خروجي فركانس      31
1-4-6: اتصال انکودر‌های مقدار افزایشی ..  32

بخش پنجم: اتصال خروجی‌ها .......................  32
1-5-1: نوع خروجی رله ای ..................  33
1-5-2: نوع خروجی ترانزیستوری ............  34
1-5-3: اتصال بارهای سلفی به خروجی ترانزیستوری        34
1-5-4: رفتارplc در مقابل اتصال کوتاه و اضافه بار     35
1-5-6: اتصال خروجی‌های آنالوگ ............  35
1-5-7: اتصال سروو ولو‌ها ..................  35
1-5-8: تعیین SETPOINT برای یک دستگاه دیگر        35
بخش ششم: اتصالات شبکه NET ......................  36
1-6-1: متعلقات سخت افزاری شبکه .........  36
1-6-2: طول کابل و سطح مقطع کابل ........  37
1-6-3: اتصال کابل‌های ورودی و خروجی شبکه  38
بخش هفتم: اضافه کردن ورودی‌ها و خروجی‌ها ......  39

1-7-1: ماژول‌های توسعه دهنده  محلی (local extension)  39
1-7-2: ماژول‌های‌توسعه‌دهنده‌توزیع‌شده‌ (distributed extension)     40
بخش هشتم: راه اندازی ..........................  41
1-8-1: حالت‌های کاری plc ....................  41
1-8-2: کارت حافظه  (memory card) ............  42
بخش نهم: شکل  ذخیره سازی اعداد در اینplc ها ..  42
فصل دوم: نرم افزار
بخش اول: نرم افزار EASY-SOFT ...................  43
2-1-1: حداقل سیستم مورد نیاز ............  44
2-1-2: پروژه تسمه نقاله ..................  45
2-1-3: انجام پروژه با  easy-400یا easy-600 توسط برنامه EASY-SOFT    46
2-1-4: اصول پایه ایجاد برنامه ...........  50
2-1-5: فانکشن بلوک‌ها ......................  51
2-1-6: circuit diagram  ..........................  51
2-1-7: شبیه سازی برنامه و تست سخت افزار  55
2-1-8: برقراری ارتباط با پی ال سی ......  57
2-1-9: سند سازی برای پروژه ..............  59
بخش دوم: طراحی رله‌های زمان گیر ...............  60
2-2-1: شبیه سازی رله زمان گیر ...........  62
بخش سوم: تنظیمات سخت افزاری و نرم افزاری ...  63

2-3-1: تنظیمات سیستم .......................  63
2-3-2: استفاده از یادداشت‌ها (NOTES) .....  64
بخش چهارم: شما رنده‌ها .........................  65

بخش پنجم: مراحل نهایی .........................  68
2-5-1: ذخیره و باز یابی برنامه .........  68
2-5-2: عملکرد شبیه ساز ورودی‌ها .........  68
2-5-3: ارسال برنامه از plc به کامپیوتر (uplode)     70
2-5-4: استفاده از لیست ارجاع متقابل (cross refrence list)    71
بخش ششم: کار با easy-800 ..........................  72
2-6-1: ایجاد پروژه با easy-800 ............  72
2-6-2: برنامه، نقشه مدار و فانکشن بلوک‌ها        75
2-6-3: شبیــه‌ســازی circuit diagram و function block diagram      81
2-6-4: بار گذاری برنامه در plc‌های سری هشتصد      83
2-6-6: چــاپ کــردن  بـرنـامه نوشته شده بـا فـانکشن بلـوک (function block diagram) .............................  83
بخش هفتم: پروژه شبکه با easy-800 .................  83
2-7-1: چند اصطلاح شبکه .....................  86
2-7-2: یک مثال از برنامه‌نویسی شبکه ....  87
2-7-3: پیکر بندی شبکه net .................  93
بخش هشتم: بررسی سریع دستورات مهم منو‌های easy-soft  97
2-8-1: منوی file .............................  97
2-8-2: منوی edit .............................  101
2-8-3: منوی view ............................  103
2-8-4: منوی project ..........................  107
2-8-5: منوی circuit diagram ....................  110
2-8-6: منوی simulation .......................  111
2-8-7: منوی communication ...................  117
2-8-8: منوی option ..........................  122

2-8-9: منوی windows ........................  122
بخش نُهم: بررسی کامل عناصر برنامه‌نویسی ......  122
2-9-1 : انتخاب نوع عملکردcoil در easy-400-600  122
2-9-2: انتخاب نوع عملکرد بوبین نرم افزاری در easy-800       125
2-9-3: مقایسه کردن سیگنال‌های آنالوگ در پي‌ال‌سي‌هاي سري 400 و 600     129
2-9-4: text marker .............................  133
2-9-5: عملیات منطقی .......................  136
2-9-6: یک برنامه با استفاده از پوش باتون‌های روی plc        137
2-9-7: مارکر‌ها .............................  140
2-9-8: دیتا بلوک ..........................  142
2-9-9: فانکشن بلوک مقایسه کننده مقادیر آنالوگ        145
2-9-10: فانکشن بلوک محاسباتی ............  147
2-9-11: فانکشن بلوک شما رنده (c-counter) ..  148
2-9-12: شما رنده‌های خاص: cf ، ch ، ci ....  152
2-9-13: تایمر زمانی هفت روزه ............  154
2-9-14: فانکشن بلوک ریست اصلی ..........  156
2-9-15: فانكشن بلوك‌هاي شبكه .............  157
فصل سوم: کار با دکمه‌ها و منوي نمایشگر روی plc
بخش اول: دکمه‌ها و منو‌های نمایشگر plc .........  159

3-1-1: شبیه سازی نمایشگر و پوش باتون‌های روی plc در کامپیوتر       160

3-1-2: حرکت میان منو‌های نمایشگر پی ال سی و انتخاب مقادیر       161
3-1-3: صفحه نمایشگر وضعیت plc ............  163
بخش دوم: نوشتن برنامه بدون استفاده از easy-soft  164
بخش سوم: پیکر بندی یک شبکه از روی خود plc ...  171

سخنی از نویسنده

امروزه برای همه روشن شده است که پیشرفت صنایع در گرو کنترل خودکار است. و این کنترل خودکار توسط plc‌ها صورت می‌گیرد.
plc مخفف کلمات PROGRAMMABLE logic CONTROLLER به معنی کنترل کننده منطقی برنامه پذیر میباشد.
از آنجایی که نوشتن برنامه برای plc‌ها و همچنین کار کردن با نرم افزار‌های مرتبط و در نهایت راه اندازی آنها همواره دغدغه مهندسین بوده، تصمیم گرفتم به معرفی plc ای بپردازم که کار با آن بی نهایت ساده بوده، ضمنا نرم افزار آن در دسترس بوده و همچنین مجهز به یک شبیه ساز (simulator) قوی میباشد، به طوریکه حتی بدون نیاز به داشتن plc میتوان کار با آن را یاد گرفت.
شاید به جرات بتوان گفت که در هیچ plc دیگری نمی توان  به این راحتی شبکه ساخت و یا مفاهیم شبکه را درک کرد، البته در تالیف این کتاب مبنا را براین گذاشتم که خوانندگان با مفاهیم ابتدائی plc ‌ها آشنا هستند و در این کتاب به مفاهیم جدیدتر و مهمتر پرداختم
در پایان از دوستان عزیزم در شرکت فولاد خوزستان و همچنین شركت ملّي گاز و همچنین دوست عزیزم مهندس فربُد  قابوسی،  نویسنده  کتابهای plc-s5 و labview   که مشوق اينجانب بودند و مهندس كوروش صابري كه همكاري زيادي داشتند، کمال تشکر را دارم.
ضمنا براي ارائه نظرات در مورد کتاب با ایمیل  اینجانب تماس بگیرید.

alireza_davarinia@yahoo. com
با آرزوی موفقیت

مقدمه

plc‌های با نام easy محصول شرکت مولر (moeller) میباشد، و نرم افزار easy-soft از طرف این شرکت برای کار با این plc‌ها ارائه شده است.
همچنان که پی ال سی‌های easy به سوی حرفه ای تر شدن قدم برداشته اند، نرم افزار easy-soft نیز تغییر کرده است. به طوری که در نسخه چهارم از این نرم افزار با سه خانواده مختلف از این پی ال سی روبرو هستیم.
سری اول این پی ال سی‌ها با نام easy-400 و سری دوم با نام easy-600 و سری سوم با نام easy-800 به بازار عرضه شده است. که در این کتاب نیز بیشتر به plc‌های easy-800 خواهیم پرداخت.
مدل800 یک رله کنترل الکترونیکی همراه با تایمرهای منطقی، شمارنده‌ها و سوئیچ‌های زمانی و تابع‌های محاسباتی می‌باشد. easy 800یک محصول توسعه یافته مدل easy 600 می‌باشد.
Easy 800 کاملا می‌تواند نیاز‌های صنایع را جهت اتوماسیون پاسخ دهد. قابلیت شبکه در این plc اجازه می‌دهد تا حدود هشت plc سری easy 800 را به هم متصل کرده و یک سیستم کنترلی واحد ایجاد کنیم. در این حالت به هر پی ال سی، net station یا ایستگاه شبکه گفته میشود. هر net station مي‌تواند شامل یک برنامه جداگانه باشد که این به شما اجازه میدهد یک سیستم سریع داشته باشید زیرا عمل کنترل به طور غیر متمرکز و هوشمند انجام می‌شود. و هر کدام از قسمتها به صورت محلی عمل کرده و در نهایت همه با هم ارتباط دارند.
نوع برنامه‌نویسی که در این plc  به آن طرح مدار یا circuit diagram می‌گوییم، به صورت نردبانی  ladder diagram  می‌باشد.
در این برنامه‌نویسی شما می‌توانید کنتاکت‌های باز یا بسته را به صورت سری یا موازی متصل کنید. یا دستگاهها یا رله‌های خارجی را روشن و خاموش کنید. یا اینکه خروجی‌ها را بمانند بوبین (coil ) یک رله از نوع معمولی یا  ایمپالسی (ضربه ای) یا رله تحریک شونده با لبه بالا رونده یا پایین رونده یا رله  از نوع نگهدارنده و قفل شونده (latching relays) در نظر بگیرید.
می توانید رله‌هایی با عملکردهای مختلف مانند تاخیر در وصل و همینطور رله تاخیر در قطع و رله با عملکرد پالسی و رله با عملکرد قطع و وصل بصورت  فلاشینگ همزمان یا نا همزمان انتخاب کنید.
ضمنا در این مدل شما می‌توانید از شمارنده‌های بالا یا پایین شمار استفاده کنید. یا اینکه  سیگنال‌های سرعت بالا (مانند سیگنالهایی که از سنسور‌های سرعت می‌آید) را بشمرید. و همچنین مقادیر را با هم مقایسه کنید. متنی خاص یا پارامتر‌های شمارنده‌ها یا مقایسه کننده‌ها را روی نمایشگر روی پی ال سی  نمایش دهید.
شما می‌توانید ورودی‌های آنالوگ و مقادیر خروجی (در plc‌های DC ) را پردازش کنید. و از تایمرهای 7روزه و یا 12 ماهه استفاده کنید، یا اینکه زمان کارکرد سیستم را بدانید. و از همه مهمتر، می‌توانید بین PLCها بوسیله شبکه ارتباط برقرار کنید.
در این plc‌ها میتوانید کلیه عملیات محاسباتی مانند جمع، تفریق، ضرب، تقسیم انجام دهید.
می‌توانید به راحتی مسیر سیگنال را در نقشه مدار یا به عبارتی برنامه  ردیابی کنید.
می‌توانید برنامه‌های خود را به راحتی ذخیره یا بار گذاری کنید یا با گذاشتن رمز عبور (password) محافظت کنید.
شما می‌توانید برنامه خود را از دو طریق بنویسید، راه اول نوشتن برنامه از طریق دکمه‌های روی plc و نمایشگر آن می‌باشد، و راه دوم نوشتن برنامه از طریق نرم افزار easy soft روی یک کامپیوتر شخصی میباشد.
این نرم افزار به شما اجازه میدهد که برنامه خود را نوشته، و سپس ان را روی  کامپیوتر آزمایش کنید. easy-soft ضمنا به شما اجازه می‌دهد که از برنامه خود به سه شکل استانداردDIN  و ANSI یا EASY FORMAT پرینت بگیرید.
اين كتاب بر مبناي كار همزمان با نرم‌افزار Easy-soft نوشته شده است. لذا براي يادگيري كامل، ابتدا اين نرم‌افزار را بر روي كامپيوتر شخصي نصب كرده و مطالب گفته شده در كتاب را بر روي نرم‌افزار به كار ببنديد.

 

فصل اول

سخت افزار

بخش اول: انتخاب و نصبplc

1-1-1: شکل ظاهری پی ال سی مدل EASY-800

در شکل زیر نمائی از plc مدل easy-800 را می‌بینید.
1
1- منبع تغذیه
EASY- DC با تغذیه 24V-DC    و EASY-AC با تغذیه 100ولت تا 240ولت، کار می‌کند.
در مدل‌های EASY-800 یک ثانیه بعد از این که منبع تغذیه روشن شد، کل سیستم تست می‌شود.
2- ورودی ها.
3- اتصالات شبکه EASY-NET .
برای این کار می‌توانید از کابل فابریک و پیش ساخته EASY-NT-“LONG” استفاده کنید. و يا از کابل‌های دیگر مانند EASY-NT-CAB و جک EASY-NT-RJ45 و همچنین ابزار اضافی EASY-RJ45-TOOL استفاده کنید.
توجه داشته باشید که آخرین و اولین ایستگاه شبکه، باید با EASY-NT-R (مقاومت‌های پایان دهنده گذرگاه شبکه)محدود شوند.
4- LED‌های مشخص کننده وضعیت کارکرد plc .
EASY800 دو عدد LED در جلوی خود دارد .
LED اول بیان گر وضعیت منبع تغذیه (POW ) و همچنین حالت کاری PLC می‌باشد.
اگر LED خاموش است، یعنی اینکه منبع تغذیه خاموش است.
اگر LED پیوسته روشن مانده است یعنی اینکه منبع تغذیه روشن است، ولی PLC در حالت کاری STOP  است.
اگر LED چشمک زن است یعنی اینکه منبع تغذیه موجود و ضمنا PLC در حالت RUN است.
LED دوم   مربوط به شبکه   (NET ) است.
اگر LED خاموش بود. یعنی اینکه شبکه دایر نیست و اشکالی در پیکر بندی  شبکه وجود دارد.
اگر LED روشن بود یعنی شبکه در همان حالت اولیه است و هیچ پی ال سی متصل به شبکه شناسایی نشده است.
اگر LED چشمک زن بود یعنی شبکه بدون هیچ مشکلی در حال کار است.
5- سوکت رابط برای کارت حافظه memory-card و همچنین اتصال به کامپیوتر.
6- دکمه‌ها BUTTONS .

یکی از چیزهای جالب در این PLC اینست که می‌توان بر روی چهار دکمه فشاری جهت نما

برنامه ریزی کرد و از آن‌ها به عنوان چهار پوش باتون در برنامه استفاده کرد.
7- خروجی ها.
8- نمایشگر LCD .

1-1-2: کدهاي مشخص کننده مدل درپی ال سی‌های EASY800

همه مدلهای PLC ساخت MOELLER با کد زیر مشخص می‌شوند، که از این کد می‌توان اطلاعات خوبی در مورد آن  مدل بدست آورد. فرمت این کد به صورت زیر است:

EASY – X – XX  - XX – X  X  X

کد اول از سمت راست، مشخص می‌کند که آیا این PLC  نمایشگر LCD دارد یا نه؟ اگر از حرف X استفاده شده باشد به این معناست که LCD  ندارد. و اگر جای کد خالی باشد یعنی DISPLAY دارد.
کد دوم بیانگر اینست که این مدل  TIME SWITCH ، (زمان‌گیر هفته‌ای یا سالیانه) دارد یا نه؟ حرف C یعنی دارد و حرف E یعنی این تجهیز، یک ماژول از نوع توسعه دهنده (EXtension) است، و در حقیقت plc نیست و خود برای اضافه کردن ورودی و خروجی به plc اصلی (basic unit) اضافه میشود و در نتیجه تایمر  ندارد. در اینجا لازم به ذکر است که در این نرم افزار با سه نوع ماژول مواجه هستیم:
ماژول اصلی plc که به آن basic unit گفته میشود.
ماژول توسعه دهنده ورودی‌ها و خروجی‌ها که به آن extension unit  گفته میشود. در plc‌های دیگر به آنها expansion unit هم گفته میشود.
ماژول‌های ارتباطیplc  که به آن هاcommunication unit گفته میشود.

کد سوم، نوع خروجی را در این  PLC  مشخص

می‌کند. R یعنی خروجی از نوع رله ای و T یعنی خروجی ترانزیستوری است.
کد دو حرفی بعدي، بیانگر نوع ولتاژ تغذیه و ورودی‌های PLC  است. AC یعنی ولتاژ متناوب و DC  یعنی ولتاژ مستقیم می‌باشد.
کد دو رقمی بعدی مجموع ورودی‌ها و خروجی‌ها را نشان میدهد این کد 19  یا 20  یا 21  یا 22  می‌باشد که به شرح زیر است.
19- دوازده ورودی + شش خروجی + قابلیت اضافه کردن ورودی و خروجی بوسیله اضافه کردن EXTENSION
20- دوازده ورودی + هفت خروجی + قابلیت اضافه کردن ورودی و خروجی بوسیله اضافه کردن EXTENSION
21- دوازده ورودی + هشت خروجی + قابلیت اضافه کردن ورودی و خروجی بوسیله اضافه کردن EXTENSION
22- دوازده ورودی + نه خروجی + قابلیت اضافه کردن ورودی و خروجی بوسیله اضافه کردن EXTENSION
کد یک رقمی بعدی که در پی ال سی‌های easy-800 همیشه عدد ثابت هشت می‌باشد، بیانگر اینست که سری 800 قابلیت ایجاد یک شبکه با هشت STATION را دارا است. لازم به ذکر است که به هر plc متصل به شبکه یک ایستگاه یا station گفته میشود.

1-1-3: انواع مدل‌های سری 800

در زیر انواع مدل‌های  PLC  سری 800 که   10 مدل است  را می‌بینید. این PLCها همگی دارای دوازده ورودی و بین شش تا 9 خروجی می‌باشند، که امکان اضافه شدن نیز دارند. مدل هائی با  نمایشگر LCD  داریم که برای هر مدل  نوع بدون نمایشگر آن نیز موجود است. ضمنا همه مدل‌ها تایمر هفتگی و سالیانه دارند.
1