صفحه اصلی    تازه ها    ادبیات    تاریخ و سیاست    روانشناسی و جامعه شناسی    علوم    کودک و نوجوان    متفرقه

ناشر:آمه
تاريخ چاپ: 1393
نوبت چاپ:اول
تيراژ:500 نسخه
قيمت:5000 تومان
شابک: 5386242600ـ978

 

تجارت مصرف کننده با مصرف کننده

 

فاطمه رستمی ـ مریم نیک‏نژاد

فهرست مطالب
عنوان                                 صفحه
پیشگفتار........................... 5

فصل اول: تجارت مصرف‌کننده با مصرف‌کننده

تعریف تجارت الکترونیکی............. 8
انواع مدل‌های تجارت الکترونیکی...... 9
معرفی تجارت مصرف‌کننده با مصرف‌کننده. 11
مدل كسب و كار در تجارت مصرف‌کننده با مصرف‌کننده   12
مزایای تجارت مصرف‌کننده با مصرف‌کننده 14
معایب تجارت مصرف‌کننده با مصرف‌کننده. 14
راه‌های کاهش معایب تجارت مصرف‌کننده با مصرف‌کننده  15
طبقه‌بندی تجارت مصرف‌کننده با مصرف‌کننده 16

فصل دوم: حراجی آنلاین شناخته شده‌ترین نوع تجارت مصرف‌کننده با مصرف‌کننده

حراجی آنلاین........................ 25
انواع حراجی‌های آنلاین............... 26
مقایسه حراجی آنلاین با حراجی سنتی، خرده‏فروشی سنتی و خرده‏فروشی آنلاین 29

رفتار مصرف‌کننده در حراجی‌های آنلاین.. 31
حراج آنلاین روشی با پتانسیل بالا برای کشورهای در حال توسعه  37
عوامل کلیدی موفقیت وب‌سایت‌های حراج آنلاین در کشورهای در حال توسعه    37

فصل سوم: اعتماد، مهمترین چالش‌ تجارت مصرف‌کننده با مصرف‌کننده

چالش‌های تجارت مصرف‌کننده با مصرف‌کننده  45
پیوند خریداران و فروشندگان......... 45
اعتماد............................. 46
تراكنش‌هاي مالي..................... 54

فصل چهارم: رایجترین وب‌سایت‌های تجارت مصرف‌کننده با مصرف‌کننده

مورد کاوی‌هایی در تجارت مصرف‌کننده با مصرف‌کننده   57

فصل پنجم: سایر مفاهيم مرتبط با تجارت مصرف‌کننده با مصرف‌کننده

تعاملات الکترونیکی مصرف‌کننده با مصرف‌کننده   63
تعاملات مصرف‌کننده با مصرف‌کننده در جوامع مجازی    65
التزام در تجارت مصرف‌کننده با مصرف‌کننده 67
منافع سودگرایانه و لذت‌طلبانه در تجارت مصرف‌کننده با مصرف‌کننده  68
کیفیت.............................. 69

فصل ششم: مطالعات انجام شده در زمینه تجارت مصرف‌کننده با مصرف‌کننده
تحقیقات و مطالعات اخیر در زمینه تجارت مصرف‌کننده با مصرف‌کننده  73

 

منابع و مأخذ....................... 83

پیشگفتار
امروزه فناوری اطلاعات در تمامی مراحل زندگی ازجمله فعالیت‌های اقتصادی و اجتماعی بشر نفوذ کرده است. به طوری‏که اصطلاحاتی با پسوند الکترونیک در همه عرصه‌ها خودنمایی می‌کند؛ کلماتی چون تجارت الکترونیکی، دولت‏الکترونیکی، بانکداری الکترونیکی، آموزش الکترونیکی و ... ساز و کارهای سنتی فعالیت بشر را دستخوش تغییرات اساسی نموده و در لایه لایه زندگی بشر جای گرفته‌اند.
حضور در بازارهای جهانی به کمک شیوه‌های موفق و کارآمد از ضرورت‌های تطبیق با نظام بین‌المللی است. یکی از ابعاد این حضور، تجارت است که در دهه‌های اخیر با پیشرفت‌های بسیاری همراه بوده است؛ به طوریکه واژه تجارت مبتنی بر اینترنت یا همان تجارت الکترونیکی کم‌کم جایگزین واژه تجارت سنتی شده است . چرا که تجارت الکترونیکى، بسیارى از محدودیت‌هاى تجارت سنتى را از پیش رو برداشته و نه تنها فرم و شکل ظاهرى تجارت سنتى، بلکه محتواى تجارت را نیز دستخوش تحول نموده است. هم‏چنین استفاده از اینترنت به‏عنوان اصلى‌ترین بستر ارتباطى در این نوع تجارت باعث به وجود آمدن مدل‌هاى گوناگونى در این سبک از تجارت شده است. این مدل‌ها که حاصل تعامل سه گروه اصلى؛ یعنی دولت، مصرف‌کننده و کسب و کار یا بنگاه اقتصادى می‏باشد، باعث توسعه و گسترش مدل‌هاى مختلف تجارت الکترونیکی گردیده است. تجارت مصرف‌کننده با مصرف‌کننده از جمله این مدل‌ها می‌باشد، در این مدل  فضایی ایجاد می‏شود كه خريداران و فروشندگان که هر دو از گروه نهايى هستند در تعامل با یکدیگر قرار گرفته و در اين ميان ردپاى توليدكننده و يا واسطه‌ ديده نمى‌شود. نمونه رايج اين شيوه از تجارت را مى‌توان در جمعه بازارها و يا حراج‌هاى محلى و منطقه‌اى ديد كه هر كس كالاى توليدى خود را به صورت تك‌فروشى در معرض فروش خريداران قرار مى‌دهد. این کتاب در شش فصل به مفاهیمی که به نوعی با این مدل در ارتباط می‏باشند، پرداخته است.

فصل اول: تجارت مصرف کننده با مصرف کننده

مقدمه:

بدون تردید استفـاده از اینترنت و کسب و کـارهـای حاصل از این فنـاوری، موجب بروز تحولاتی تازه در تجارت و مفاهیم مرتبط با آن شده‌اند. از جمله این تحولات، تغییرات عمیقی است که در روابط اقتصادی بین اشخاص، شرکت‌ها و دولت‌ها به وجود آمده، به طوری‏که پدیده‌ای به نام کسب و کار الکترونیکی و تجارت الکترونیکی را مطرح ساخته است. تجارت الکترونیکى از نمودهاى انقلاب فناورى اطلاعات و ارتباطات در زمینه اقتصاد است. این سبک از تجارت به دلیل مزایا و منافع بیشماری که براى بشر داشته به سرعت در حال گسترش  می‌باشد، چرا که بسیارى از محدودیت‌هاى تجارت سنتى را از پیش رو برداشته و نه تنها فرم و شکل ظاهرى تجارت سنتى، بلکه محتواى تجارت را نیز دستخوش تغییرات نموده است. تجارت الکترونیکی براساس معیارهای متفاوت، شکل‌های گوناگونی به خود می‌گیرد. از جمله این معیارها عوامل درگیر در تجارت هستند که موجب شکل‌گیری مدل‌های متفاوتی از این تجارت می‌شوند. یکی از مدل‌های تجارت الکترونیکی که بر این اساس شکل گرفته است تجارت مصرف‌کننده با مصرف‌کننده می‌باشد و به تجارت‌های ساده شخصی اطلاق می‌شود که به صورت فردی بین مصرف‌کنندگان انجام می‌گیرد. این نوع تجارت الکترونیکی با رشد بازارها و حراج‌های الکترونیکی به وجود آمده، به‏خصوص در صنایعی که بنگاه‏های تجاری می‌توانند آنچه را که می‏خواهند از بین انواع محصولات به حراج بگذارند. در واقع در این مدل، مزایده‌ها و مناقصه‌های کالا از طریق اینترنت انجام می‌گیرد. این نوع تجارت، مانند نیازمندی‌های طبقه‌بندی شده یک روزنامه و یا شبیه به یک دکه در بازار دست دوم یا سمساری است. ایده اصلی مدل تجارت مصرف‌کننده با مصرف‌کننده این است که مصرف‌کنندگان با یکدیگر بدون واسطه به خرید و فروش بپردازند. ضمناً به دلیل ناچیز بودن هزینه تبلیغات در اینترنت، استفاده از این مدل توسط کاربران

اینترنتی جهت فروش کالاهای خود مورد توجه قرار گرفته است. رایج‌ترین فرم  این نوع تجارت حراج‌های منطقه‌ای است که در آن محصولات به صورت زنده و آنلاین به مزایده گذاشته می‏شوند.
بزرگترین نمونه تجارت مصرف‌کننده با مصرف‌کننده، ای‌بی می‌باشد؛ این وب‌سایت خود چیزی نمی‌فروشد و به‏عنوان فراهم کننده شرایط لازم بین خریداران و فروشندگان عمل می‌کند.
1. تعریف تجارت الکترونیکی

برخی از صاحبنظران، تجارت الکترونیکی را انجام فعالیت‌های تجاری با استفاده از شبکه‌های ارتباطی به ویژه اینترنت تعریف می‌کنند. کمیسیون اروپایی در سال 1997 این مفهوم را به شکل زیر تعریف نموده است: "تجارت الکترونیکی مبتنی بر پردازش و انتقال الکترونیکی داده‌ها شامل متن، صدا و تصویر می‌باشد. تجارت الکترونیکی فعالیت‌های گوناگونی از قبیل مبادله الکترونیکی کالاها و خدمات، تحویل فوری مطالب دیجیتال، انتقال الکترونیکی وجوه، مبادله الکترونیکی سهام، بارنامه الکترونیکی، طرح‌های تجاری، طراحی و مهندسی مشترک، منبع‌یابی، خریدهای دولتی، بازاریابی مستقیم و

خدمات بعد از فروش را در بر می‌گیرد". وزارت صنایع و تجارت بین‌المللی ژاپن می‌گوید: "تجارت الکترونیکی که تا چندی قبل به تعداد معینی از شرکت‌ها محدود بود، در حال ورود به عصر جدیدی است که در آن تعداد زیادی از اشخاص گمنام به‏عنوان مصرف‌کنندگان در شبکه حضور دارند. به علاوه محتوای آن، از حیطه مبادله داده‌های مربوط به سفارش دادن یا قبول سفارش فراتر رفته و فعالیت‌های عمومی تجاری از قبیل تبلیغات، آگهی، مذاکرات، قراردادها و تسویه حساب‌ها را نیز در بر گرفته است".
از مجموعه تعاریف ارائه شده می‌توان نتیجه‌گیری نمود که زمینه‌های کاربرد تجارت الکترونیکی بسیار گسترده‌تر از مبادله کالا، خدمات و وجوه است و در تعریف آن و تبیین سیاست‌های مورد نظر باید علاوه بر کاربردهای بالفعل به کاربردهای بالقوه نیز توجه داشت. در واقع خرید و فروش از طریق شبکه اینترنت فقط بخش کوچکی از تجارت الکترونیکی را تشکیل می‌دهد. این مفهوم اکنون گستره وسیعی از جنبه‌های مختلف تجاری و اقتصادی را در برگرفته است به گونه‌ای که می‌توان هرگونه فعالیت تجاری و مالی بین موسسات و افراد مختلف را در حیطه تجارت الکترونیکی گنجاند.
2. انواع مدل‌های تجارت الکترونیکی

اینترنت به‏عنوان مهم‌ترین بستر

ارتباطی در تجارت الکترونیکی، هم‏زمان با رشد روزافزون شبکه جهانی ارتباطات باعث پیدایش مدل‌های گوناگونی در این تجارت شده است. این مدل‌ها از دیدگاه اقتصادی، حاصل تعامل سه گروه اصلی از افراد یک جامعه می‌باشند: دولت یا سازمان‌های وابسته ، یا سازمان‌های تجاری و اقتصادی، تولیدکنندگان کالا و ارائه‌دهندگان خدمات و در نهایت مردم عادی که خریداران نهایی کالا یا خدمات هستند .
مدل‌های مختلف تجارت الکترونیکی از تعامل دو به‌ دو این سه گروه اصلی حاصل می‌شوند و شامل موارد ذیل می‌باشند:
· مدل تجارت بین سازمانی (B2B ): الگویی از تجارت الکترونیکی که طرفین معامله بنگاه‌ها هستند.
· مدل تجارت بین سازمان و مصرف‌کننده (B2C یا C2B ): الگوی رایجی از تجارت الکترونیکی که در آن ارتباط تجاری مستقیم بین کسب و کارها و مصرف کنندگان برقرار می‌گردد.
· مدل تجارت مصرف‌کننده با مصرف‌کننده (C2C ): در این حالت ارتباط تجاری بین مصرف‌کنندگان است.
· مدل تجارت بین سازمان و دولت (G2B یا B2G ): این الگو شامل تمام تعاملات تجاری بین کسب و کارها و سازمان‌های دولتی می‌باشد. پرداخت مالیات‌ها و عوارض در دسته این نوع تعاملات قرار می‌گیرند.
· مدل تجارت بین دولت و مصرف‌کننده (شهروند) (G2C یا C2G ): الگویی بین دولت و توده مردم که شامل بنگاه‌های اقتصادی، موسسات دولتی و کلیه شهروندان می‌باشد. این الگو یکی از مولفه‌های دولت الکترونیک است.
· مدل تجارت دولت با دولت (G2G ): این الگو شامل ارتباط تجاری بین دولت‌ها در زمینه‌هایی شبیه واردات و صادرات می‌باشد.
علاوه بر موارد فوق‌الاشاره، می‌توان مدل‌های خاص‌تری همچون تجارت دولت با کارکنان (G2E ) و ... را نیز در نظر گرفت.
3. معرفی تجارت مصرف‌کننده با مصرف‌کننده

همان‏گونه که در بخش قبل عنوان شد، تجارت الکترونیکی برحسب ماهیت مبادله یا رابطه بین شرکا، به مدل‌های مختلفی قابل طبقه‌بندی می‌باشد. یکی از این

مد‌ل‌ها، مدل تجارت مصرف‌کننده با مصرف‌کننده است. در این مدل مصرف‌کنندگان با استفاده از اينترنت و تكنولوژي وب، مستقیماً کالا يا خدمات خود را به مصرف‌کنندگان دیگر می‌فروشند. (در شكل شماره (1) روابط بين مصرف‌کنندگان نشان داده شده است). به عبارتی دیگر مدل تجارت مصرف کننده با مصرف‌کننده بیانگر تبادل معاملات به صورت مستقیم میان مصرف‌کنندگان می‌باشد. البته فراهم‌کنندگان این نوع تجارت الکترونیکی، نقش بسیار مهمی در شکل‌گیری آن دارند. چرا که مانند بسیاری از شبکه‌ها، عدم شناخت یک فراهم‌کننده معتمد توسط فروشنده و خریدار، معرفی آن‌ها به یکدیگر را بسیار مشکل می‌کند. همچنین در برخي موارد این فراهم‌کننده مسئولیت نظارت و مدیریت بر صداقت و اعتبار فروشنده و خریدار را می‌پذیرد. در نهایت ارائه خدمات مالی به فروشنده و خریدار نظیر بیمه، وام و ... می‌تواند در فضای بوجود آمده توسط این فراهم‌کننده ارائه شود.
1
شکل شماره (1)- روابط بين مصرف‌کنندگان
4. مدل كسب و كار در تجارت مصرف‌کننده با مصرف‌کننده
در حال حاضر اکثریت وب‌سایت‌های تجارت مصرف کننده با مصرف‌کننده، مانند ای‌بی که هم کارآمد بوده و هم موجب جهانی شدن تجارت سنتی فرد به فرد شده‌اند، از طریق فرم‌های فروش، بازار مخصوص فروش اشیا ارزان قیمت یا دست دوم، با رابط کاربری وب‌سایت خود تعامل مي‌كنند. این امر اکتشاف را برای خریداران آسان نموده و هم‏چنین فروشندگان را قادر میسازد تا بتوانند آیتمی را در مدت چند دقیقه برای فروش به لیست اضافه نمایند.

فرآیند انجام کار بدین ترتیب است که

وقتی کالایی توسط یک فروشنده بر روی یک وب‌سایت از نوع تجارت مصرف‌کننده با مصرف‌کننده به حراج گذاشته می‏شود، در ابتدا هزینه‌ای غیرقابل استرداد براساس قیمت پیشنهادی فروشنده از او دریافت می‌گردد و پس از اتمام حراج هزینه نهایی محاسبه مي‌شود. این هزینه به طور کلی در محدوده 1.25 تا 5 درصد قیمت نهایی فروش می‌باشد.
پس از راه‌اندازی وب‌سایت مصرف‌کننده با مصرف‌کننده، مناقصه می‌تواند آغاز شود، بدين شكل كه اقلام توسط فروشندگان برای فروش ليست شده، معاملات شروع می‏شوند، شارژ مربوطه از فروشنده اخذ می‏گردد. بازخوردهاي مربوطه دریافت می‏گردند، تمامي اين فعاليت‌ها توسط فروشندگان و خریداران انجام مي‌شوند و این در حالی است که وب‌سایت در پس‌زمینه تمامی این فرایندها وجود داشته است. برای مثال این وب‌سایت در پایان حراج، برنده شدن خریدار را از طریق پست‌الکترونیکی به او اطلاع داده و ایمیلی حاوی معرفی فرد برنده و اعلام قیمت نهایی به فروشنده ارسال می‌نماید.
اگرچه این وب‌سایت‌ها مكانی هستند كه در آن‌ها فعاليت‌هايي نظير فروش و مناقصه، ارائه لیست کالاها و تبلیغات به صورت رایگان انجام مي‌شود، اما از طریق دریافت هزینه از فروشندگان، کسب درآمد می‌کنند.

بسیاری از وب‌سایت‌های تجارت مصرف‌کننده با مصرف‌کننده، امكاناتي نظير ارائه محصولات دسته‌بندی شده، اتاق‌های چت، محتوای یکپارچه، خدمات تبلیغاتی و نمایشگاه‌های تجاری را نيز گسترش و توسعه داده‌اند. به‏عنوان مثال ای‌بی به طور خاص طیف وسیعی از محصولات را ارائه داده و به منظور تسهیل تجارت در سایت، خدماتي از جمله خدمات پرداخت، خدمات حمل و نقل، اعتبار، ارزیابی و ... را نيز ارائه می‌نماید.
بازار تخصصی نیز برای خدمت‌رسانی به نیازهای تخصصی خریداران و فروشندگان اضافه شده است. به طور مثال ای‌بی در بازار خودرو، مواردی از جمله وسایل نقلیه، قطعات و لوازم جانبی را ارائه می‌دهد و یا هاف بر فراهم کردن محیطی جهت ارائه قیمت تجاری برای محصولات موسیقی، کتاب‌ها، فیلم‏ها و بازی‌های ویدئویی متمرکز شده است.
همچنين بسیاری از سایت‌های حراج آنلاین، برای دریافت امن و سریع مبلغ پرداختي به صورت آنلاین، از یک سیستم به نام پی‌پال استفاده می‌کنند. برای استفاده از این سایت، کارت اعتباری سنتی مورد نیاز نیست زیرا پی‌پال می‌تواند به طور مستقیم به حساب بانکی مرتبط شود.

. مزایای تجارت مصرف‌کننده با مصرف‌کننده
مزایای بسیاری برای تجارت الکترونیکی مصرف‌کننده با مصرف‌کننده وجود دارد که در ذیل به برخی از آن‌ها پرداخته می‏شود:
ü کاهش هزینه: یکی از مزایای اصلی کاهش هزینه است. فروشندگان می‌توانند محصولات خود را بر روی اینترنت ارائه نمایند. این روش حتی در مقایسه با اجاره فضا در یک فروشگاه، ارزان‌تر خواهد بود. از سوي ديگر در تجارت مصرف‌کننده با مصرف‌کننده کاهش هزینه‌های سربار را نيز خواهیم داشت.
ü افزايش احتمال فروش: حضور در یک جامعه با علائق مشابه که در آن خریداران و فروشندگان گرد هم می‌آیند منجر به شانس بیشتری در فروش کالاها و خدمات خواهد شد.
ü افزايش فروش كالاهاي شخصي: به نظر مي‌رسد مثبت‌ترین منفعت وب‌سایت‌های تجارت مصرف‌کننده با مصرف‌کننده نقش آن در فروش وسایل شخصی می‌باشد. از جمله وسایل شخصی، می‏توان به مواردی نظیر محصولات هنرهای دستی، طراحی لباس و کلکسیون‌ها اشاره نمود.
6. معایب تجارت مصرف‌کننده با مصرف‌کننده

 تجارت الکترونیکی مصرف‌کننده با مصرف‌کننده معایبی نیز دارد كه مي‌توان

به موارد ذيل اشاره نمود:
ü امنیت: یکی از عوامل اصلی آن است که همیشه این فضا امن‌ترین و مطمئن‌ترین مکان برای انجام کسب و کار نیست.
ü اختلاف بین فروشنده و خریدار: گاهی اوقات خریداران و فروشندگان با یکدیگر توافق ندارند، مخصوصاً زمانی که اطلاعات معامله مورد نیاز است. در این موارد، اثبات خرید می‌تواند مسائل مربوطه را حل کرده و از دعاوی پرهزینه برای مصرف‌کنندگان و کسب و کارهای کوچک جلوگیری نماید.
ü عدم اطمینان: این نوع از وب‌سایت‌ها به کلاهبرداری و گول زدن مشهورند و مردم با این نگاه به آن‏ها می‌نگرند. زمانی که موردی در جوامع تجارت‏الکترونیکی مصرف‌کننده با مصرف‌کننده اشتباه معرفی می‌شود، مردم به راحتی می‌توانند داستان‌های خود را در سراسر اینترنت با همان تأثیر کلمات دهان به دهان گسترش دهند.
7. روش‏های کاهش معایب تجارت مصرف‌کننده با مصرف‌کننده
شیوه‏هایی برای کاهش معایب مدل تجارت مصرف‌کننده با مصرف‌کننده وجود دارد:

ü یک راه‌حل، تصویب قوانین و اعمال فشار برای اجرای آن‌ها است. به‏عنوان مثال، اي بي، برای هر خریدار و

فروشنده، مقررات خود را در مورد اینکه چگونه در سایت و با دیگران رفتار کنند توضیح می‌دهد. بدیهی است اگر از قوانین پیروی شود، معاملات کسب و کار به صورت یکنواخت اجرا شده و در آن همگی منتفع خواهند بود.
ü یکی دیگر از راه‌ها برای بهبود، تعیین شرایط عضویت برای کاربران با هدف اعتبارسنجی آنان می‏باشد. به‏عنوان مثال، برای استفاده از اي بي نیاز است که فروشندگان و خریداران در بخش عضویت ثبت‌نام کنند تا هویت آن‌ها شناسایی شود. این وب‌سایت‌ها این عمل را برای ایجاد احراز هویت کاربران، ایجاد حس اعتماد در کاربران خود و همچنین تشویق شرکت‌های کوچک به انجام کسب و کارهای آنلاین انجام می‌دهند.
ü ارتقا فناوری‌های مورد نیاز نظير پرداخت آنلاین نيز به تسهيل هرچه بيشتر اين نوع تجارت ياري مي‌رساند.
ü تغییر عادات مصرف مشتریان و افزایش حس اعتماد از موارد بنيادي هستند كه نقش بسزايي در  فرهنگ‌سازي‌هاي موردنظر ايفا مي‌كنند.
8. طبقه‌بندی تجارت مصرف‌کننده با مصرف‌کننده

سیستم‌ها و مدل‌های تجارت الکترونیکی مصرف‌کننده با مصرف‌کننده را می‌توان براساس موارد مختلفي طبقه‌بندی نمود و

این در حالی است که هیچ طبقه‌بندی توافق شده خاصي برای آن وجود ندارد. به طور كلي طبقه‌بندي‌هاي ارائه شده به قرار ذیل می‌باشد:
الف) در یک طبقه‌بندی، روش‌های دسته‌بندی تجارت الکترونیکی مصرف‌کننده با مصرف‌کننده به سه بخش اصلی براساس تعداد افراد درگیر، سطح نزدیکی و قیمت، تقسیم می‌شوند:
· در يك مدل، طبقه‌بندي با توجه به سطح خالص و ناب بودن آن صورت می‏گیرد، به این شکل که با تجزیه و تحلیل تعداد افرادی که به غیر از خریدار و فروشنده نیاز به درگیر شدن در معاملات دارند دسته‏بندی انجام می‏شود.
· معیار دیگر می‌تواند مکان باشد؛ اینکه آیا خریدار و فروشنده قادر به ملاقات یکدیگر هستند یا خیر؟ و یا به‏عنوان مثالی دیگر، سطح نزدیکی خریدار و فروشنده به خصوص در مواردی که با مفاهیم مهمی نظیر مقابله با چالش‌های اعتماد و معامله پولی مواجه هستیم دارای اهمیت خواهد بود.

· معیار بعدی می‌تواند قیمت باشد: قیمت از قبل ثابت شده است و یا اینکه امكان رقابت فعال قیمت از طریق مزایده یا حراج معکوس وجود دارد؟

درخصوص قیمت ثابت تعدادی مدل که در آن‏ها قیمت یک کالا توسط فروشنده ثابت شده است موجود می‌باشند. همچنین تنوع زیادی از مدل‌های حراج که در آن خریداران آشکارا به رقابت بر سر کالا یا خدمات می‌پردازند وجود دارد.
در جدول شماره (1) طبقه‌بندی‌های مذکور با مثال‌های مربوطه ارائه شده‌اند:

جدول شماره (1)- روش‌های دسته‌بندی تجارت مصرف‌کننده با مصرف‌کننده


روش دسته‌بندی

دسته و مثال

تعداد افراد درگیر غیر از فروشنده و خریدار

هیچ

تعدادی

خرید یک محصول از دوستان بعد از گفتگوی چهره به چهره

استفاده از موتور جستجو (به عنوان مثال گوگل) جهت پیدا کردن یک محصول برای خرید (به‏عنوان مثال در ای بی)، مناقصه و پرداخت با یک کارت اعتباری (به عنوان مثال از طریق پی پال)

سطح نزدیکی

خریدار و فروشنده دور از هم

خریدار و فروشنده قادر به ملاقات چهره به چهره

فردی در فنلاند اقدام به خرید یک محصول در حراج ای‌بی از کانادا می‌کند

خرید ماشین از فردی که اقدام به دادن آگهی نموده است.

قیمت

ثابت

منعطف

آگهی‌های دسته‌بندی شده با قیمت تنظیم شده

حراج مانند ای بی

لازم به ذکر است برخی از طبقه‌بندی‌های ذکر شده در جدول شماره (1) به هم مرتبط مي‏باشند، برای مثال، برای یک سیستم در مقیاس بزرگ، زمانی که خریدار و فروشنده‌ از لحاظ مکانی از هم جدا هستند واسط خارجي درگير می‏شود؛ يا در مدلي كه بر وضعیت فعلی تجارت مصرف‌کننده با مصرف‌کننده حكمفرماست، حراج آنلاین با قیمت انعطاف‌پذیر درخصوص خریداران و فروشندگاني كه از لحاظ جغرافیایی دور از هم هستند ممکن نمی‌باشد.
 ب) نوع ديگر طبقه‌بندي مي‌تواند براساس روش‌های مختلفی انجام پذیرد که این نوع تجارت بوسيله آن روش‌ها بر روی اینترنت انجام می‌شود. اين روش‌ها شامل حراجی آنلاین، تبلیغات طبقه‌بندی شده، خدمات شخصی و خدمات پشتیبانی از تجارت مصرف‌کننده با مصرف‌کننده می‌باشند که در ادامه به اختصار به معرفی آن‌ها پرداخته خواهد شد:

· حراجی آنلاین: بهترین و شناخته‌شده‌ترین این روش‌ها حراجی آنلاین می‌باشد که به

دلیل اهمیت آن، در بخش‌های بعد به طور تفصیلی مورد بحث قرار خواهد گرفت.
· تبلیغات طبقه‌بندی شده: مردم همه روزه، از طریق تبلیغات طبقه‌بندی شده در روزنامه‌ها و مجلات، به فروش كالا به افراد دیگر می‌پردازند. آگهی‌های طبقه‌بندی شده مبتنی بر اینترنت، یک مزیت بزرگ بر نوع سنتی تبلیغات طبقه‌بندی شده دارند و آن این است که تبليغات بر روي اينترنت به جای مخاطبان محلی، مخاطبان ملی دارد. مخاطبان گسترده‌تر، تا حد زیادی عرضه کالاها و خدمات موجود و تعداد خریداران بالقوه را افزایش می‌دهند. این امر موجب افزایش دیده شدن آگهی، بدون هزینه اضافی می‌شود. علاوه بر این، تبلیغات طبقه‌بندی شده مبتنی بر اینترنت اغلب می‌توانند به راحتی ویرایش شده یا تغییر نمایند. همچنین در بسیاری از موارد امکان نمایش عکس از محصول نیز وجود دارد.
· وب‌سایت‌های تبلیغات طبقه‌بندی شده: وب‌سایت‌های تبلیغات طبقه‌بندی شده مانند همتایان خود در رسانه‌های چاپی، هیچ مسئولیتی در قبال محتوای آگهی‌ها قبول نمی‌کنند. اغلب تبلیغات طبقه‌‌بندی شده به صورت رایگان ارائه می‌شوند. طبقه‌بندی‌های اصلی تبلیغات طبقه‌بندی شده، مشابه آنچه در روزنامه‌ها وجود دارد می‌باشند: وسایل نقلیه، املاک و مستغلات، اشتغال، کالا، کامپیوتر، حیوانات خانگی، بلیط، سفر و غیره. تبلیغات طبقه‌بندی شده از طریق بسیاری از ارائه‌دهندگان خدمات اینترنتی، بعضی از پورتال‌ها (مانند یاهو)، راهنماهای اینترنت، روزنامه‌‌های آنلاین و ... در دسترس مي‏باشند. برای کمک به محدود کردن جستجوی یک آیتم خاص بر روی سایت‌های مختلف، خریداران می‌توانند از موتورهای جستجو استفاده نمایند. هنگامی که کاربران آگهی را مشاهده کرده و جزئیات بیشتری طلب کنند، می‌توانند از طریق ایمیل یا "ارتباط با ما" برای کسب اطلاعات بیشتر و همچنین خرید اقدام نمایند.

· خدمات شخصی: تعداد زیادی از خدمات شخصی (وکالت، امور مالیاتی، باشگاه سرمایه‌گذاری، خدمات دوستیابی و...) در اینترنت موجود می‌باشند . برخی از این موارد در دسته تبلیغات طبقه‌بندی شده قرار می‌گیرند، اما سایر موارد در وب‌سایت‌های تخصصی و دایرکتوری‌ها ذکر می‌شوند. از طرفی برخی از آن‌ها رایگان و برخی دارای هزینه مي‌باشند. نکته قابل توجه، رعايت جنبه احتياط پيش از خرید خدمات شخصی می‌باشد چرا که تقلب یا جرم می‌تواند در این گونه

خدمات نقش عمده‏ای داشته باشد.
· خدمات پشتیبانی از تجارت مصرف‌کننده با مصرف‌کننده: هنگامی که افراد به خرید محصولات یا خدمات از افراد دیگر می‌پردازند معمولاً معامله بين افرادي در حال انجام است كه يكديگر را نمي‌شناسند. از اين رو مسائل مربوط به تضمین کیفیت، دریافت و پرداخت‌ها و جلوگیری از تقلب، در موفقیت این تجارت نقش مهمی دارند. یکی از خدماتی كه مي‌تواند در اين زمينه کمک نماید خدمت پرداخت است كه توسط شرکت‌هایی مانند پی‌پال انجام مي‌شود. مورد دیگر خدمات، سپردن است؛ واسطه‌هایی که پول خریدار و کالاهای خریداری شده را نگهداری کرده و تنها پس از کسب اطمینان از این که فروشنده کالای مورد توافق را تحویل داده است، کالا را به خریدار و پول را به فروشنده تحویل می‏دهند.
ج) طبقه‌بندي هم‏چنین مي‌تواند براساس فضاهای تجارت مصرف‌کننده با مصرف‌کننده انجام شود. فضاهای این مدل تجارت می‌توانند به دو شاخه اصلی تقسیم شوند: ساختار یافته یا در نظر گرفته شده و بدون ساختار یا ناخواسته (شکل شماره (2)). هر یک از این دو دسته اصلی می‌توانند فضاهای متعددی داشته باشد که این تجارت در آن صورت پذیرد. در ادامه شرح هر یک از این دسته‌ها ارائه خواهد شد.
1
شکل شماره (2) - دو شاخه اصلی فضاهای تجارت مصرف‌کننده با مصرف‌کننده

· ساختار‌یافته یا در نظر گرفته شده: این دسته از فضاها مخصوص نوعی از تجارت الکترونیکی مصرف‌کننده با مصرف‌کننده‌ است که در یک مکان ویژه برای راه‌اندازی این تجارت ایجاد شده است. به‏عنوان مثال، می‏توان به حراج‌های آنلاین مانند اي بي و خدمات فهرست‌شده شخص ثالث مانند هاف که به منظور تسهیل در تجارت مصرفکننده با مصرفکننده در نظر گرفته شده‌اند اشاره نمود. این فضاها ممکن است ویژگی‌های دیگر موجود در سایر

وبسایت‌ها را داشته باشند، اما هدف اصلی این وب‌سایت‌ها تسهیل تبادل کالا و خدمات است. مصرف‌کنندگان به منظور مشارکت در این وب‌سایت‌ها، ملزم به پایبندی به استانداردهای مختلف مطرح شده توسط سایت میزبانی شخص ثالث هستند. سایت میزبانی شخص ثالث در صورت عدم رعایت استانداردها توسط مصرف کنندگان با اجرای قوانین خود مشارکت آنان را محدود می‏کند. سایت میزبان به طور مداوم بر فعالیت‏های در حال انجام نظارت دارد تا اطمینان حاصل شود که فعالیت‌ها به طور مناسب در حال انجام هستند. به‏عنوان مثال، تضمین می‌کند که خریدار و فروشنده یک معامله را تحت شرایطی که  از سوی دو طرف مورد توافق است، به انجام رسانیده‌اند و در بسیاری از موارد، برای خریدار / فروشنده تضمین یا بیمه فراهم می‌کند. این فضاها بسیار شبیه به روش رسمی برای مبادله کالا و خدمات (به / از) مصرف‌کنندگان فراهم شده‌اند. مصرف‌کنندگان برای خرید محصولات موردنظرشان، قادر به جستجو در سایت بوده و یا به سادگی قادر به انجام مرور کالا براساس دسته‏بندی‏ها می‌باشند. ضمناً آن‌ها قادر به دیدن قیمت (و یا در مورد مزایده، پیشنهاد) هر کالا، شرح، روش پرداخت و در بسیاری از موارد، تصویر محصول

هستند. در نهایت پس از اینکه یک معامله صورت می‌گیرد، مصرف‌کنندگان می‌توانند به سرعت معامله را رتبه‌بندی کنند. رتبه‌بندی خریدار/ فروشنده‌ها با هم گروه‌بندی می‌شود تا اطلاعات مربوط به تعداد رتبه‌های مثبت و منفی دریافت شده به مصرف کنندگان ارائه شود. این امر اطلاعات اضافی ساختار‌یافته برای مصرف‌کنندگان به منظور بررسی و مقایسه را فراهم می‌آورد.
عوامل بسیاری می‌توانند تمایل مصرف‌کنندگان در مشارکت در تجارت مصرف‌کننده با مصرف‌کننده را تحت تأثیر قرار دهند. به‏عنوان مثال، یک مصرف‌کننده ممکن است احساس نماید که در صورت خرید از مصرف‌کنندگان،  در معرض خطر بیشتری در دریافت محصولات معیوب، نسبت به خرید از یک کسب و کار دارد. در صورتی که تجارت مصرف‌کننده با مصرف‌کننده در فضاهای ساختار‌یافته بوسیله خدمات شخص ثالث برای اداره معاملات ارائه شود ممکن است به کاهش برخی از این احساس خطرها کمک نماید؛ با اینکه مصرف‌کننده، هنوز هم در حال خرید از دیگر مصرف‌کنندگان است، فرایند ساختار‌یافته و رسمی احساس خرید از یک نهاد کسب و کار را به خریدار القا می‏نماید.

· بدون ساختار یا ناخواسته: دسته بدون

ساختار یا ناخواسته برای نوعی از تجارت الکترونیکی مصرف‌کننده با مصرف‌کننده‌ای ساخته شده که به طور خاص برای راه‌اندازی این نوع تجارت، ایجاد نشده ‌است. به‏عنوان مثال، اتاق‌های چت برای مقاصد مختلف، از جمله تبادل اطلاعات در مورد یک موضوع خاص ایجاد شده‌اند. این فضاها، هرچند ناخواسته، هنوز هم می‌توانند تجارت مصرف‌کننده با مصرف‌کننده را تسهیل نمایند. به‏عنوان مثال یکی از شرکت‌کنندگان در اتاق چت "فیلم ترسناک" که وارد اتاق چت شده و به بحث در مورد موضوع می‌پردازد را در نظر بگیرید. زمانی که این فرد به چت در اتاق می‌پردازد، مشخص می‌شود شخصی کپی فیلم مورد بحث را ندارد. بنابراین یک درخواست به سایر شرکت‌کنندگان برای خرید يك کپی از فیلم ارائه می‌کند. یکی دیگر از شرکت‌کنندگان کپی اضافی داشته و این موضوع را به اطلاع شرکت‌کنندگان می‌رساند و قیمت و نحوه پرداخت قابل قبول را اعلام می‌نماید. سپس اطلاعات اضافی مانند نام و آدرس بوسیله هر یک از شرکت‌کنندگان فرستاده می‌شود. پس از پرداخت، فیلم از طریق پست رد و بدل می‌شود. بنابراین، در حالی‏که هدف اتاق‌های چت تسهیل تجارت مصرف‌کننده با مصرف‌کننده نبوده، اما محلی مناسب برای انجام چنین معاملاتی می‌شود. معاملات انجام شده تحت دسته بدون ساختار به صورت غیررسمی انجام می‌شوند. در حالی‏که این فضاها می‌توانند توسط یک شخص ثالث میزبانی شوند، هیچ بدنه حاکمی برای اطمینان از توافق در معامله وجود ندارد. اگر یکی از طرفین پرداخت را انجام داده و پس از آن محصول/ خدمات را دریافت نکند، هیچ تضمینی وجود ندارد که فرد، غرامت دریافت نماید. همچنین روش‌های پرداخت رسمی در خود این فضاها وجود ندارد. ممکن است این موضوع روش‏هایی که در آن مصرف‌کنندگان می‌توانند پرداخت را انجام دهند محدود کند.

در مقایسه با فضای ساختار‌یافته، مصرف‌کنندگان ممکن است زمانی که به جستجوی اقلامی که مایل به خرید آن هستند می‌پردازند، سخت‌تر آن را بیابند. همچنین سیستم‌های رتبه‌بندی رسمی برای مصرف‌کنندگان به منظور مرجع‌دهی (برای تعیین اینکه آیا آن‌ها می‌خواهند با یکی دیگر از مصرف‌کنندگان داد و ستد کنند یا خیر) وجود ندارد. از آنجا که معاملات در این فضاها ناخواسته است، ممکن است برای یک مصرف‌کننده، دریافت اطلاعات در مورد یک محصول خاص (به عنوان مثال، توضیحات، قیمت، قیمت در مقایسه با موارد مشابه دیگر، هزینه حمل و نقل، پرداخت قابل قبول) و نیز برای فروشنده، جمع‌آوری و ارائه این

اطلاعات زمان‏برتر باشد.فصل دوم: حراجی آنلاین شناخته شده‌ترین نوع تجارت مصرف‌کننده با مصرف‌کننده

1. حراجی آنلاین
همانطور که در بخش "طبقه‌بندی انواع مدل‌هاي مصرف‌کننده با مصرف‌کننده" عنوان شد،‌ حراجی آنلاین یکی از بهترین و شناخته‌شده‌ترین روش‌ها برای انجام تجارت مصرف‌کننده با مصرف‌کننده در اینترنت می‌باشد.

حراجی، مکانیزمی از بازار است که براساس آن فروشنده پیشنهادی از فروش یک محصول را قرار داده و خریداران به صورت متوالی و رقابتی پیشنهادات خود را ارائه می‌دهند تا اینکه قیمتی نهایی حاصل شود. حراجی‌های آنلاین برای چندین

سال بر روی شبکه‌های محلی موجود بودند لیکن شروع به کار آن‌ها بر بستر اینترنت در سال 1995 اتفاق افتاد.
یک سایت حراجی آنلاین مانند یک بازار مصرف‌کننده با مصرف‌کننده، خریداران و فروشندگان را که به طور معمول شهروندان عادی و مصرف‌کنندگان نهایی هستند، گرد هم می‌آورد. تا همین اواخر، تنها فروشگاه‌های خرده‌فروشی، مجموعه گسترده‌ای از کالاهایی را که مشتری در پی آن‌ها بود ارائه می‌دادند. اما، ظهور حراجی‌های آنلاین، این مدل تجارت را تغییر داد.
سایت‌های حراج آنلاین طول عمر حضور کالا را افزایش داده و آن‌ها را مدت بیشتری در گردش نگه می‌دارند. این سایت‌ها، پتانسیل آن را دارند که میزان تقاضای کالای مصرف‌کننده را از فروشگاه‌های خرده‌فروشی کاهش دهند.
2. انواع حراجی‌های آنلاین
برای انواع حراجی‌های آنلاین دسته‌بندی‌های متفاوتی وجود دارد:
الف) در یک دسته‌بندی، حراجی آنلاین به دو دسته تقسیم می‌شود:
· حراج رو به جلو (معمولی): حراجی که فروشندگان پیشنهادات خریداران درخصوص کالای خود را دریافت نموده و بالاترین پیشنهاد را برنده اعلام نمایند.


· حراج معکوس : مانند حراج رو به جلو، این حراج توسط مصرف‌کنندگان برای خرید کالا یا خدمات استفاده می‌شود. لیکن خریدار، فروشنده‌ای که پایین‌ترین پیشنهاد را  اعلام نماید انتخاب می‌کند. نمونه‌ای از این حراج در آمازون دیده می‌شود که در آن به جای خرید یک محصول از آمازون، فرد می‌تواند از فروشندگان دیگر نیز خرید نماید. به این ترتیب که فهرستی از کالاها به همراه نام فروشندگان آنها که به ترتیب صعودی قیمت مرتب شده‏اند در اختیار خریدار قرار می‏گیرد.
ب) در دسته‌بندی دیگری حراج آنلاین به پنج دسته ذیل بخش‌بندی می‌شود:
· حراج انگلیسی : این نوع حراجی،‌ شامل اطلاع‏رسانی عمومی از قیمت‌های پیشنهادی می‌باشد که این قیمت‏ها به تدریج افزایش می‌یابد تا زمانی که تنها یک داوطلب برای پرداخت آخرین قیمت پیشنهادی باقی بماند. این حراج همچنین به‏عنوان حراج قیمت صعودی شناخته می‌شود. شکل شماره (3) این نوع حراج را نشان می‌دهد.

1

شکل شماره (3)- فرآیند حراج انگلیسی
· حراج هلندی : حراجی معکوس است به طوریکه قیمت بالای پیشنهاد شده به تدریج کاهش می‌یابد تا زمانی که تنها یک داوطلب موافقت خود را برای پرداخت آن قیمت اعلام نماید. این نوع حراج به‏عنوان حراج قیمت نزولی باز نیز شناخته شده است.
· حراج معکوس : این نوع حراجی،‌ اطلاع‏رسانی عمومی از قیمت‌های پیشنهادی را شامل می‌شود که به تدریج کاهش می‌یابد تا زمانی که تنها یک داوطلب برای پرداخت آخرین قیمت پیشنهادی باقی بماند. این حراج نیز به‏عنوان یک حراج قیمت نزولی باز شناخته می‌شود و فرآیند آن در شکل شماره (4) نشان داده شده است.

1

شکل شماره (4)- فرآیند حراج معکوس

 

و...