تا ژرفاي  دره ها
دكتر عليرضا زندي

           اين  كدام  اجباري  است  كه  به  نوشتن  دارم  و چه  نيرويي  است  كه  پيوسته  دستم  را به  سوي  قلم  برده  و مرا وادار به  نوشتن  مي كند؟ نمي دانم  ...

           شايد ميل  به  عرضه ي  خويشتن  خويش  باشد بر سينه ي  سپيد و بي غل  و غش  كاغذ و بر اثبات  اينكه  فارغ  از ماجراي  موهوم  هستي  و نيستي  هنوز هستم  و دارم  نفس  مي كشم ...

           شايد اعلان  جنگي  باشد به  خصم  بي ترحم  روزگار كه  مي گويد: مهلت  عمر رو به  پايان  است  و فرصت  حيات  رو به  انجام  ...

           شايد جستن  نقشي  باشد كه  چون  نفس  ايستاد از آن  همه  هاي  و هوي  باقي  بماند و بپايد ...

           شايد فريادي  باشد بر سر هر آنچه  زندگي  نام  گرفته  است  و تمامي  آن  بار سنگيني  كه  وبالش  شده  است  ...

           شايد تيغ  آخته اي  است  از نيام  بركشيده  و عربده كشان  پرده ي  سياهي هاي  نمي دانم  را نشانه  رفتن ، نمي دانم  كه  هستم ، از كجا آمده ام ، چرا آمده ام  و رهسپار كجايم .

           شايد افروختن  كورسوي  چراغي  باشد در اين  وهم  آبادي  كه  نامش  زندگي  است  تا كليدي  جويم  براي  گشودن  راز سر به  مهر هستي  ...

           آيا از ژرفا و مغاك  قيرگون  نيستي ، اين  ذره ي  پردغدغه  را باز هم  راهي  به  گستره  غريب  و دلچسب  حيات  هست ؟ آيا اين  كاروان  رو به  عدم  را كاروانسرايي  ديگر و گذرگاهي  دوباره  هست ؟

           آن  پرده نشين  باشكوه  كه  تمامي  اين  ترانه ها و بهانه ها از اوست  كجا منزل  دارد و چه  در سر داشته ؟ شايد هم  اين  همه  فقط  غريو عصيان بار حلقومي  خشمگين  باشد كه  فرياد مي زند ... نه ، هيچ كس  حق  نداشته  آدمي  را به  ميدان  چنين  بازي  عبث  و دردآوري  فراخواند...

           خانم ها، آقايان ! تا دقايقي  ديگر درفرودگاه  بين المللي  مهرآباد به  زمين  خواهيم  نشست . لطفا پشتي  صندلي هاي  خود را ...

           صداي  آرام  مهماندار، دكتر ملك  را به  خود آورد، خودكار سبز رنگش  را در جلد چرمي  دفترچه ي  قديمي  خاطراتش  قرار داد و آن  را فروبست . نگاهي  از پنجره  به  بيرون  انداخت ، بال  سمت  راست  هواپيماي  غول پيكر بويينگ ، اندكي  به  پايين  ميل  كرده  بود و همان طور كه  سينه ي  ابرها را يك  به  يك  مي شكافت ، مدام  از ارتفاع  خود مي كاست .

           امروز دقيقاً شش  سال  و چهار ماه  مي شد كه  كشورش  را ترك  كرده  بود. در تمام  اين  مدت  حتي  يك  بار نتوانسته  بود كه  سري  به  وطن  بزند، چرا كه  نه  مجالي  در بساطش  بود و نه  مالي ! ناگهان  چهره ي  شكسته ي  مادر و نگاه  معصومانه ي  تنها برادر معلولش ، پيش  چشمانش  مجسم  شد. طي  اين  سالها فقط  چند باري  توانسته  بود برايشان  نامه  بنويسد و حالا موفق  شده  بود به  تنها سفارش  مادر جامه ي  عمل  پوشاند و به  درسش  خاتمه  دهد. از طرف  ديگر هرگز مادر لب  به  شكوه  و شكايت  نمي گشود و همواره  وانمود مي كرد كه  هيچ  مشكلي  ندارند و هنوز قادرند گليم  خود را از آب  بيرون  كشانند! با اين  همه ، دكتر شرايط  سخت  خانواده اش  را درك  مي كرد و مي دانست  چشم  اميدشان  به  آينده  دوخته  شده  است . هر چه  بود امروز پس  از اين  همه  فراق  و انتظار، با دستي  پر برمي گشت  تا از اين  پس  عصاي  دستشان  باشد. البته  اين  سفر زودتر از اينها بايد به  آخر مي رسيد، اما به  يمن  تلاشها و شايستگي هايش  پس  از اتمام  دوران  تحصيل  در رشته ي  جراحي ، براي  يك  دوره ي  فوق  تخصص ، از انگلستان  به  آمريكا اعزام  شد و او به  رغم  تمام  اشتياقي  كه  به  بازگشت  داشت ، رهسپار آن  سوي  آبهاي  اقيانوس  گشت . اينك  پس  از طيِ عالي ترين  مدارج  علمي  به  كشور باز مي گشت .

           صداي  برخورد چرخ هاي  هواپيما با باند فرودگاه ، بار ديگر او را به  خود آورد، كمر بند ايمني  را گشود و مهياي  پياده  شدن  گشت . خوشبختانه  چندان  در فرودگاه  مهرآباد معطل  نشد و با بليت  يكسره اي  كه  از قبل  براي  شير از تدارك  ديده  بود، پس  از چند ساعتي  با هواپيماي  كوچكتري ، تهران  را به  مقصد شيراز ترك  كرد.

           در اثر خستگي  راه ، خيلي  زود چشمانش  به  هم  رفتند و بار ديگر خاطرات  گذشته  مجال  يافتند كه  بر سرش  هجوم  آورند.

           پدرش  را سال ها قبل  از دست  داده  بود. او مردي  زحمتكش  و بانشاط  بود و به  واسطه ي  همين  صفات  هم  در ميان  اهالي  زبانزد بود و مورد احترام . پيشه ي  اصلي اش  درودگري  بود و به  وقت  كسادي  بازار و تنگي  عرصه ي  معاش ، به  مدد يال  و كوپال  و سر و شانه اش ، در يك  چشم  بر هم  زدن  بساط  معركه گيري  علم  مي كرد و زنجيري  پاره  مي كرد و سيني اي  مي دريد و گاه  نيز مي خوابيد و مي گذاشت  تا جيپي  از روي  قفسه ي  سينه اش  عبور كند. به  اين  ترتيب  هيچوقت  دست  خالي  به  خانه  باز نمي گشت  و اصلا به  همين  خاطر لقب  پهلوان  رحيم  گرفته  بود.

           به  ياد مي آورد برادر كوچكترش ، زينل  در بدو تولد به  زردي  مبتلا شد و خانواده  به  خاطر فقدان  امكان  تعويض  خون  در آن  شهرستان  دور افتاده ، مجبور شدند به  شيراز منتقلش  كنند. وقتي  به  شيراز رسيدند، ديگر دير شده  بود و طفل  معصوم  محكوم  شد تا بقيه ي  عمر را با عقب ماندگي  ذهني  سر كند. درست  از همان  مقطع  بود كه  با خودش  عهد كرد بالاخره  روزي  در شهرشان ، بيمارستاني  مجهز احداث  كند تا ديگر، مادران  و كودكان  با مرگ  دست  و پنجه  نرم  نكنند.

           همچنان  كه  در ميان  خواب  و بيداري ، خاطرات  دور و نزديكش  را مرور مي كرد هواپيما بر فراز شهر شيراز چرخي  زد و فرود آمد. با آنكه  لحظه ي  دقيق  ورودش  را به  احدي  نگفته  بود با استقبال  غيرمترقبه ي  آشنايان  دانشگاهي  و برخي  از سرشناسان  هم ولايتي  مواجه  شد. در ميان  همه ي  آنها چهره ي  تكيده  و شكسته ي  حاج  رستم  پيله ور، ريش سفيد محله  را به  جا آورد. همان  كسي  كه  با محبت  پيش  آمد و پيشاني اش  را بوسيد و از جانب  تمام  همشهرياني  كه  دورادور خبر موفقيتهاي  علمي  پزشك  شهر خود را در خارج  از كشور شنيده  و اينك  به  استقبال  او شتافته  بودند، به  او خير مقدم  گفت .

           صبح  روز بعد، نخستين  سمپوزيوم  علمي  دكتر ملك  در حضور شماري  از اساتيد و دانشجويان  پزشكي  برگزار شد، ابتدا رياست  بخش  جراحي  بيمارستان  عهده دار ارائه ي  معرفي  اجمالي  سوابق  علمي  و مدارك  تخصصي  او شد و سپس  دكتر ملك  خود، دست  آوردهاي  سفر علمي  شش  ساله اش  به  اروپا و آمريكا را براي  حضار تشريح  كرد بياناتش  با استقبال  شاياني  از سوي  حاضران  مواجه  شد.

           پس  از اتمام  جلسه ، در حين  پذيرايي  از اساتيد و متخصصان  در تالار، رياست  دانشكده  به  ميهمان  خود يعني  دكتر ملك  روكرد و گفت :

 ــ استاد! دلم  مي خواهد بدانم  از چه  زماني  اين  دستورهاي  علمي  و جالب  را عملاً در اختيار بيماران  شهرمان  قرار مي دهيد؟

           دكتر ملك  با لبخندي  پاسخ  داد:

 ــ در حال  حاضر بيش  از شش  سال  است  كه  از ديدار خانواده ام  محروم  بوده ام ، امروز بعدازظهر به  شهرستان  مي روم  تا با آنها ديداري  تازه  كنم . چند روز ديگر برمي گردم  و در خدمت  خواهم  بود.

           «اما مگر مي شود همه  چيز را نوشت ؟ مگر مي توان  تمامي  مكنونات  دروني  خود را بر اين  صفحات  اغواگر و هوسباز كاغذ كه  همانند زني  افسون كار آغوش  باز كرده  و دلبري  مي كند، عريان  ساخت  و به  تماشا گذارد؟ مگر جرأتي  هست  تا هر آنچه  بوده ايم  و هستيم  را همانند اسبي  چموش  به  مهميز قلم  كشيده ، يكسره  بر صفحه  كاغذ به  يورتمه  رفتن  واداريم ؟ كيست  كه  بتواند هزار توهاي  ذهنش  را پيش  چشمان  همگان  بگشايد و از اوهام ، ترديدها، جهالت ها، دروغ ها و رياكاري هاي  خويش  پرده  بردارد؟ كيست  كه  اين همه  را بنماياند و پاي  پرداختِ تاوان  سنگين  آن  نيز بيايستد و آيا اساسا لزومي  هست  كه  آدمي  تمامي  هويت  نهايي اش  را مكتوب  ساخته ، به  نمايش  بگذارد.

           بن بست  عجيبي  است  اگر بنويسيم  هر آنچه  را تاكنون  بوده ايم  رهايي بخش  و خوشايند است ، درست  نزديك  شدن  به  نوعي  احساس  آزادي  و خلاصي  از هزار جور بند و زنجيري  كه  از ابتداي  عمر بر ذهن  و اراده  خويش  افكنده ايم  و اگر همچنان  جرات  ابراز خويشتن  و پرداخت  بهايش  را نداشته  باشيم  و باز هم  كوهي  از اعترافات  بازگو نشده  را در سينه  تلنبار نگه  داريم  بايستي  در قفا به  تنهايي  گريزناپذير نوع  انسان  در حيات  و مرگ  ايمان  آوريم  و اندوهگين  شويم  و همچنان  سردرگريبان  بمانيم .»

           اتوبوس  فرسوده اي  كه  در آن  بعدازظهر داغ  تابستاني  دكتر را به  شهرستان  زادگاهش  مي برد، داشت  زوزه كشان  در كشاكش  گردنه  راه  خود را مي پيمود و به  پيش  مي رفت . بار ديگر دكتر ملك  جلد چرمين  دفترچه ي  خاطرات  خود را بست  و از دريچه ي  كنار دستش  به  كوه ، دشت  و بيابان  پوشيده  از خاربوته هاي  تُنك  و كوتاه ، چشم  دوخت  و به  فكر فرو رفت . كودكي اش  را در فقر و محروميت  گذرانده  بود، در خانه اي  خشت  و گلين  در محله اي  از محله هاي  فقيرنشين  شهر. البته  هيچ گاه  گرسنه  سر بر بالين  نگذاشته  بودند و براي  به  دست  آوردن  پوشاك  و دفتر و كتاب  دست  نياز به  سوي  كسي  دراز نكرده  بودند، اما زحمت  طاقت فرساي  روزانه ي  پدر، تنها كفاف  مخارج  روزمره ي  خانواده  را مي كرد و نه  چيزي  بيش  از آن . اما همين  رزق  مختصر هم  در آن  سال ها، وقتي  كه  او درسال  اول  دبيرستان  درس  مي خواند، درست  در ايامي  كه  بيش  از پيش  نيازمند حمايت  پدر بودند، از كف شان  رفت . صبح  يك  روز پاييزي  پدر در پي  يك  حمله ي  شديد قلبي  چشم  از دنيا فروبست  و آن  سه  نفر را با كوهي  از مشكلات  تنها گذاشت . از او براي  مردم  خاطره ي  مردانگي ها، خوش عهدي ها و تلاش هايش  در جهت  كسب  روزي  حلال  بر جاي  ماند و براي  همسر و دوپسرش  سرپناهي  گلين  و حجره ي  محقر درودگري  در انتهاي  گذر.

           پس  از آن  ديگر اين  همت  و تلاش  همسر زحمتكش اش  بود كه  بر سر دو فرزند، چتر حمايتي  گسترد و خانواده  را در تندباد حوادث  سرپناه  شد. ديگر يك  تنه  خود هم  پدر بود و هم  مادر. با اجاره بهاي  مختصر دكان  و نيز با كارگري  گاه  و بيگاه  در اين  خانه  و آن  خانه  به  دور از چشم  فرزند، با هر مشقتي  كه  بود گليم  خانواده  را از آب  بيرون  مي كشاند و نه  تنها اجازه  نداد تا تنگي  معاش  مانع  تحصيل  فرزندش  شود بلكه  آنچنان  محيط  خانه  را مهيا نگاه  داشت  كه  او توانست  با پشتكار و دلگرمي  هر چه  تمام تر به  درسش  ادامه  دهد.

           تنها نشاني  كه  از پدر داشت  همين  بروبالاي  رشيد و هيكل  ورزيده  بود. صورتش  با آن  زيبايي  وحشي ، يادگار ايام  جواني  مادر بود و اين  امتزاج ، ظاهري  بس گيرا ومقبول  به  او بخشيده  بود. همين  امر باعث  شده  بود كه  حرف  و حديثش  هميشه  ميان  در و همسايه  و اقوام  و آشنايان  بر سر زبان ها باشد و چه  بسا باعث  مزاحمت ها و دردسرهايي  هم  مي شدند. اما او از همان  ابتدا عزم  خود را جزم  كرده  بود كه  تا زماني  كه  به  مدد نبوغ  و همت  خدادادش ، براي  خودكسي  نشده  و سري  بين  سرها درنياورده  با هيچ  دختري  طرح  دوستي  و معاشرت  نريزد ...

           اتوبوس  فرسوده ، آخرين  گردنه  و كتل  آن  مسير كوهستاني  و پرپيچ  و خم  را نيز پشت  سر گذاشت  و از شيب  دشت  پهناوري  كه  در انتهايش  زادگاه  او قرار داشت ، سرازير شد.

           خاطرات  تلخ  و شيرين  روزگار گذشته  يك  آن  دست  از سرش  برنمي داشتند. با خود فكر مي كرد كه  شايد مشاهده ي  همين  فقر و فلاكت  بود كه  بذر اين  اراده ي  خلل ناپذير را در درون  او كاشته  بود كه  بكوشد تا كسي  شود، بلكه  بتواند خود و خانواده اش  را از آن  وضعيت  دشوار به  در آورد.

           به  ياد مي آورد در گرماگرم  تلاش  براي  ورود به  دانشگاه ، پاهايش  را از شب  تا صبح  در پاشويه ي  حوض  نگاه  مي داشت  و يا با پاهاي  برهنه  تمام  شب  را دور حياط  و كوچه  راه  مي رفت  تا مگر خواب  را از چشمانش  دور كند. البته  اين  تلاش ها بي ثمر نماند و سبب  شد كه  در همان  سال  اول  در دانشكده  پزشكي  شيراز پذيرفته  شود. در تمام  طول  تحصيل  نيز از رتبه ي  ممتاز برخوردار بود و چنان  نبوغ  و استعدادي  از خود بروز داد كه  بلافاصله  پس  از خاتمه ي  تحصيل  در دانشكده  به  اخذ بورسي  دانشگاهي  نايل  آمد و ابتدا راهي  انگلستان  و سپس  عازم  امريكا شد. درتمام  اين  مدت  دلگرمي هاي  مادر بدرقه ي  راهش  بود.

           هميشه  مي گفت :

 ــ اصلا فكر ما نباش . مطمئن  باش  هر چه  بالاتر روي  رضايت  و افتخار من  بيشتر مي شود.

           او هم  در جواب  هميشه  براي  بازگشت  دوباره  و زودهنگامش  قول  مساعد مي داد و به  مادر وعده  مي داد كه  زحماتش  را بي پاسخ  نخواهد گذاشت  و بزودي  براي  جبران  زحماتش ، زندگي  درخوري  برايش  فراهم  خواهد كرد. تمام  اين  سال ها مانند فيلمي  برگردانده  شده  بود و پيش  چشمانش  به  معرضِ نمايش  گذاشته  شده  بود.

           با تمام  وجود خوشحال  بود؛ چرا كه  به  همه ي  آرزوهايش  دست  يافته  بود و ديگر قادر بود زندگي  خوبي  را براي  خود، مادر و برادرش  پايه ريزي  كند.

           چنان  در خيالات  خود غرق  بود كه  نفهميد سپيدي  روز كي  جاي  خود را به  كبودي  غروب  و سپس  به  سياهي  شب  داده  است . در كنار جاده ، چراغ هاي  زادگاهش  سوسو مي زدند. در اتوبوس  جنب  و جوشِ رسيدن  به  مقصد پاگرفت . بار ديگر به  خود آمد و كيف  دستي اش  را مرتب  كرد. در دل  براي  پياده شدن  پابه پا مي كرد.

           باورش  نمي شد كه  پيرزني  تكيده  پوشيده  در چادر نمازي  تيره  رنگ  مادرش  باشد و آن  جوان  بلند بالا در كنارش  كه  تازه  پشت  لبش  سبز شده  بود و دسته  گلي  به  دست  داشت . برادرش ! هر دويِ آنان  پيشاپيشِ عده اي  در دهانه ي  گاراژ به  انتظار ايستاده  بودند. شش  سالي  بود كه  آنها را نديده  بود. مادر بيش  از پيش  خميده  و لاغر به  نظر مي رسيد و برادر كه  هنگام  رفتن  ده  ـ دوازده  ساله  بود اكنون  قد و بالايي  بر هم  زده  بود. با ذوق  و شوق  از اتوبوس  پياده  شد و مادر را پيش  چشمان  گريانِ همه  در آغوش  گرفت  و چرخي  زد و بر پيشاني  و دستانش  بوسه  زد. بعد هم  نوبت  به  برادر رسيد كه  خاموش  و سر به  زير ايستاده  بود و شادماني اش  را با همان  لب  و لوچه ي  آويزان  و آبي  كه  از دهانش  راه  افتاده  بود ابراز مي كرد. سپس  با يكايكِ دوستان  و آشناياني  كه  به  استقبالش  آمده  بودند روبوسي  كرد. از آن  ميان  برخي  همراه  آن  سه  نفر روانه ي  خانه ي  پدري  دكتر شدند.

           سماوري  كه  مادر از قبل  روشن  كرده  بود به  جوش  بود و هنوز آثار آب  و جاروي  حياط  و كوچه  به  چشم  مي آمد. مهمان ها بلافاصله  با چاي  خوشرنگي  پذيرايي  شدند و پس  از گفتن  خيرمقدم  و حضوري  كوتاه ، يك  به  يك  خداحافظي  كردند و آنهارا در آن  خانه ي  گلين  تنها گذاشتند. آن وقت  سرچمدان  دستي اش  رفت  و چند تكه  لباس  رنگارنگي  را كه  به  عنوان  سوقات  آورده  بود بيرون  آورد و كنار مادر بر زمين  گذاشت .

           پيرزن  در حالي  كه  آنها را از زمين  برمي داشت  گفت : مادر! انشاءالله  عروسي ات  مي پوشيم . زينل  بازبان  بي زباني  اصرار مي كرد كه  او را با خود به  آن  طرف  حياط  برده  تا پرنده هايش  را نشان  دهد، تمام  دلخوشي اش  به  همين  چند كبوتر بود. در اين  فاصله  مادر سفره ي  شام  را مهيا مي كرد.

           در عرض  يك  هفته ، تمام  گوشه  و كنارهاي  زادگاهش  را زير پا گذاشت  و از هر كه  و هر چه  كه  در كوله بار خاطراتش  اثر و نشاني  داشت ، سراغي  گرفت . چيزي  كه  بود تمامي  حجم ها كوچك تر از قبل  به  نظرش  مي آمدند.

           روز آخر را تماماً به  خريد و انباشتن  آذوقه  در خانه  گذراند. نزديك  غروب  رو به  مادر بر زمين  نشست . مادر هنوز هم  اصرار داشت  كه  به  چيزي  نياز ندارند و از او مي خواست  تا خودش  را به  زحمت  نيندازد. در جواب  مادر گفت :

 ــ مادر! اين  اول  راه  است . فردا به  شيراز مي روم  و ممكن  است  باز هم  چند ماهي  از شما دور باشم ، ولي  پس  از آن  برمي گردم  و ديگر تا آخر عمر در خدمت  شما و اهالي  قدرشناس  اينجا خواهم  بود. اين  بار تنها كسي  كه  او را در گاراژ بدرقه  كرد، حاج  رستم  پيله ور بود كه  تا دم  حركت ، دست  او را در ميان  دستانش  مي فشرد و از او قول  بازگشت  به  ولايت  آبا و اجدادي اش  را مي گرفت .

           «كجاييد اي  سرخوشي هاي  خيال انگيز ايام  كودكي  و چگونه  سپري  شديد اي  سرمستي هاي  تكرار ناپذير روزگار جواني ؟ چه  آسان  از دست  رفتيد! همين  كه  ذهن  و خاطره  پاگرفت  به  سرعت  برق  و باد طي  شديد و تنها نم آبي  از آن  خاطرات  سودايي  بر سينه ي  حافظه  پاشيديد و ديگر از شما هيچ  اثري  بر جاي  نماند. آه ! آيا باز هم  خواهم  توانست  آن  طعم  خوش  وآن  مستي  ناب  را بچشم ؟ تنها با دست  نوازشي ، تمامي  دنيا را از آن  خود مي دانستم  و تنها با نگاه  پرمهري  به  تمام  هستي  دل  مي باختم . آيا ديگر بار با اين  عوالم  سودايي  سروكاري  خواهم  داشت ؟ يادش  به  خير! هر صبح  كه  چشم  مي گشودم  در بستر غلتي  مي زدم  آنگاه  همپاي  آفتاب  كه  به  رويم  لبخند مي زد با چشمان  خود به  جام  خروشيد شور و شرر مي ريختم ، برگ  برگ  درختان  هر كدام  به  زباني  نو با من  داد سخن  مي دادند و بوي  سُكرآور ديوارهاي  كاهگلي  باران  خورده ، همچون  شرابي  كهنه  مرا يكسره  غرق  در عالم  سُكر و مستي  مي كرد. به  راستي  اين  جادوي  كودكي  چيست  كه  آدمي  هر چقدر هم  از آن  فاصله  مي گيرد باز هم  مثل  جامه اي  زيرين  با او همراه  است  و رهايش  نمي سازد، چگونه  است  كه  به  رغم  سن  و سالم  هنوز هم  اغلب  خود را همان  پسربچه ي  چهار ـ پنج  ساله اي  مي بينم  كه  آشفته  موي  و سرما زده  در ميان  كوچه ها مي لولم  و در هياهوي  بازي هاي  كودكانه  غرق  مي شوم . كجاييد اي  دل خوشي ها و دلگرمي هاي  كوچك  كودكانه  كه  قلبم  را مالامال  از شادي  و شعف  مي كرديد. افسوس  كه  تمامي  آن  دل شدگي ها و سرمستي هاي  عهد شباب  چون  باد طي  شد. آيا دوباره  دمي  به  ديدار آن  همه  شور و شرر خواهم  رفت ؟»

           به  محض  ورود به  شيراز كارش  را در دانشكده  آغاز كرد. ترتيب  تمام  برنامه هاي  درسي  نظري  و عملي اش  از قبل  داده  شده  بود. چهار روز در هفته  به  اتاق  عمل  مي رفت  و در برابر چشم  همكارانش  آخرين  شگردهاي  جراحي  را بر روي  بيماران  صعب العلاج  به  كار مي بست  و تجربيات  خود را در اختيار دستياران  قرار مي داد. تمامي  حقوق  دريافتي اش  را به  جز مبلغي  ناچيز كه  براي  خود برمي داشت ، يكسره  به  زادگاهش  ارسال  مي كرد تا رفته  رفته  زمينه ي  تحقق  برنامه هاي  بلند پروازانه ي  خود را فراهم  سازد.

           همين  كه  خبر بازگشت  جراحي  مجرب  و كارآزموده  چون  دكتر ملك  به  وطن ، دهان  به  دهان  گشت ، از اقصا نقاطِ استان  دسته  دسته  بيماران  درمانده  و مستأصل  راهي  بيمارستاني  مي شدند كه  وي  در آن  به  كار مشغول  بود. حتي  بيماراني  كه  از سوي  ساير پزشكان  جواب  شده  بودند به  اميد دم  مسيحايي  او بدانجا روي  مي آوردند. آنان  هر

 چه  داشتند در طبق  اخلاص  مي نهادند و بادلي  پراميد به  دكتر ملك  پناه  مي آوردند. او نيز خستگي ناپذير و بي دريغ  هرآنچه  را كه  اندوخته  بود در اختيار ايشان  مي گذاشت  و گاه  تاپاسي  از شب  در اتاق  عمل  مي ماند و با صبر و حوصله اي  تمام ، به  امور بيماران  مي پرداخت  و با مهارتي  خاص  از محال ، ممكن  مي ساخت . وقتي  كه  تجهيزات  و داروهاي  درخواستي اش  از خارج  رسيد، كار انجام  پيوند اعضا در آن  مركز وارد مرحله ي  نويني  شد و انبوه  بيماران  بينوايي  كه  دچار نارسايي  اعضاي  مهم  بدن  بودند و مدتهاي  مديدي  در ميان  مرگ  و حيات  دست  و پا مي زدند ، راه  نجاتي  يافتند و با هزار اميد و آرزو خود را به  سرپنجه هاي  معجزه گر اين  جراح  جوان  مي سپردند و البته  خيلي  از آنها هم  كامياب  مي شدند و زندگي  دوباره اي  را آغاز مي كردند.

           هنوز يكي  دوماه  از بازگشت  دكتر ملك  سپري  نشده  بود كه  روزي  رييس  بخش  جراحي  به  همراه  دختري  جوان  و شاداب  وارد اتاق  او شد. دكتر ملك  به  احترام  استاد قديمي  خود به  پاخاست . رييس  بخش  با اشاره  به  دختر جوان  گفت :

 ــ خانم  غفاران  كه  معرف  حضورتان  هستند؟

           و بي آنكه  منتظر پاسخ  شود ادامه  داد:

 ــ ايشان  از پرستاران  مجرب  اتاق  عمل  ما هستند.

           دكتر ملك  نگاهي  به  خانم  جوان  كرد و تازه  در آن  موقع ، صاحبِ آن  دو چشم  سياه  و جست وجوگر را كه  پيوسته  از زيركلاه  و ماسك  اتاق  عمل  او را مي پاييد بازشناخت  و آنگاه  با سر، گفته هاي  استاد را تأييد و اظهار خوشوقتي  كرد. اما هنوز مقصود از اين  معارفه  را درنيافته  بود.

 ــ مي خواستم  پيشنهاد كنم  كه  در مطبي  كه  مي خواهيد داير كنيد، ايشان  را به  عنوان  دستيار و منشي  خود بپذيريد.

           دكتر ملك  مِن مِن  كنان  گفت :

 ــ اما همان طور كه  مي دانيد اين  مطب  موقتي  است  و من  فقط  چند ماهي  در شيراز مي مانم .