به  نام  خدا

 قصر افسون شده

 اي . نسبيت

 ترجمه ي  محبوبه  نجف خاني

 سخن  مترجم

 قصر افسون  شده ، شاهکار  اي . نسبيت  ، نويسنده ي  انگليسي ، اولين  بار در سال  1907 به  چاپ  رسيد و مورد استقبال  نوجوانان  قرار گرفت . اين  اثر يکي  از قديمي ترين  آثار کلاسيکي  است  که  براي  نوجوانان  نگاشته  شده  و جايگاه  ويژه اي  در ميان  اهالي  ادب  داشته  و تأثير به سزايي  برنويسندگان  ادبيات  کودک  جهان  گذاشته  است .

         در ايران ، کم تر کتاب  کلاسيکي  براي  نوجوانان  به  اين  قدمت  مي توان  يافت . پس  از خواندن  کتاب ، با توجه  به  خالي  بودن  جاي  آن  در ادبيات  کودک  ايران ، تصميم  به  ترجمه ي  آن  گرفتم . ترجمه ي  اين  اثر سه  سال  به  طول  انجاميد. زيرا هر بار که  متن  ذهنم  را خسته  مي کرد، آن  را کنار مي گذاشتم  و پس  از مدتي  دوباره  به  دست  مي گرفتم . پس  از ترجمه ي  اثر چند بار متن  را خواندم  و نثر آن  را ويرايش  و يک دست  کردم .

         طبيعتاً، کتابي  با اين  قدمت  داراي  نثري  سنگين  و زباني  کهنه  و منسوخ  است . در حين  ترجمه ي  اثر، در برخي  از قسمت هاي  متن  با دشواري هايي  مواجه  شدم  که  حتي  فرهنگ هاي  موجود نيز پاسخگوي  آن ها نبودند. بنابراين ، دست  ياري  به  سوي  اساتيد محترم  و دوستان  مترجمم  دراز کردم  که  لازم  مي دانم  از محبت  ايشان  قدرداني  نمايم :

         سرکار خانم  منصوره  راعي ، استاد گرامي  ادبيات  کودک ، که  مثل  هميشه  با نهايت  گشاده رويي  وقت  گرانبهاي شان  را در اختيار اين  جانب  قرار دادند و با راهنمايي هاي  پر بارشان  گره ي  برخي  از قسمت هاي  دشوار کتاب  را برايم  گشودند.

         هم چنين  دوستان  مهربانم ، مترجمان  ادبيات  کودک ، خانم ها پرناز نيري  و شاهده  سعيدي  که  از راهنمايي هاي  ايشان  نيز نهايت  بهره  را بردم .

         و در پايان  مسؤولان  خانه ي  ترجمه  که  زحمت  تهيه ي  اصل  اثر را به  عهده  داشتند.

 محبوبه  نجف خاني

 پاييز 1382

 درباره ي  نويسنده

 اديث  نسبيت    (1924-1858) که  در کودکي  دختري  بود شيطان  با رفتاري  پسرانه  که  در بزرگسالي  نيز شخصيتي  غيرمعمولي  شد. او و شوهرش ، هوبرت  بلاند  ، از مؤسسان  انجمن  سوسياليست هاي  فابين  بودند و خانه شان  مرکز دوره هاي  ادبي  و محل  اجتماع  سوسياليست ها بود. دوستانش  او را "ديزي " مي ناميدند و افراد زيادي  به  خانه ي  او رفت  و آمد مي کردند که  از آن  ميان  مي توان  به  نويسندگان  معروفي  چون   جرج  برنارد شاو    و  اچ . جي . ولز   اشاره  کرد.

         نسبيت  غيراز کودکان  خود، دو بچه  را نيز به  فرزندي  قبول  و بزرگ  کرد.

         نوع  لباس  پوشيدن ، آرايش  مو، روش  زندگي  و عادت  بيان  احساساتش  در اجتماع ، تصوير زني  را از او ارائه  مي داد که  گويي  سعي  مي کرد قالب  اجتماعي  انگليس  آن  دوره  را بشکند. به  هر حال ، او سوسياليستي  نبود که  روي  صندلي  راحتي  بنشيند ـ در واقع ، با وجود موفقيتش  در زمينه ي  نويسندگي ، فعاليت هايش  در امور خيرخواهانه  باعث  شد که  تا مرز ورشکستگي  پيش  برود.

         نسبيت ، که  هميشه  از عنوان  اختصاري   "اي . نسبيت " استفاده  مي کرد ـ به طوري  که  خيلي ها فکر مي کردند او مرد است  ـ پس  از سال ها مقاله نويسي در روزنامه ها براي بزرگسالان، به نوشتن براي  کودکان  روي  آورد. او با مجله ي  کودکان  همکاري  داشت  و داستان هايي  درباره ي  کودکيِ خود مي نوشت .

         کتاب هاي  نسبيت  سال ها جزو پرفروش ترين  کتاب هاي  کودکان  بوده  است . يکي  از توانايي هاي  ستودني  و بارز او ترکيب  زندگي  واقعي  با فانتري  جادويي  و کمي  چاشني  طنز است  که   قصر افسون  شده  اين  ترکيب  را به  بهترين  وجه  نشان  مي دهد.

         نسبيت  يکي  از اولين  نويسندگاني  است  که  بسياري  از نويسندگان  برجسته ي  کودکان  از او الهام  گرفته اند ـ از جمله ي  اين  نويسندگان  مي توان  از  سي . اس . لوئيس   ، خالق   نارنيا  نام  برد که  بنا به  گفته ي  خود او، ماجراهاي  نارنيا را از همين  کتاب   قصر افسون  شده   الهام  گرفته  بود. و ديگر مي توان  به   انيد بليتون    اشاره  کرد که  ترکيب  شخصيت هاي  داستاني اش  تقليدي  از شخصيت هاي  داستان هاي  نسبيت  است . و نيز  جي  آر. آر. تالکين   ، خالق   ارباب  حلقه ها ، که  حلقه ي  نامرئي کننده ي  او در کتاب   هابيت   الهامي  از کتاب   قصر افسون شده ي  نسبيت  است .

         آثار ديگر نسبيت  عبارتند از:  دنياي  جادويي  ،  داستان  امولت  ، بچه هاي  راه آهن  ،  پنج بچه  و آن  ،  داستان  جويندگان  گنج   و  ققنوس  و قاليچه   .

 1

 سه  نفر بودند ـ جري   ، جيمي    و کاتلين   . البته  نام  کامل  جري ، جرالد  بود و نه  جرميا   يا هر اسم  ديگري  که  ممکن  است  به  ذهن تان  برسد. و نام  کامل  جيمي  هم  جيمز   بود. کاتلين  را هرگز به  اين  اسم  صدا نمي زدند. به  او گاهي  کسي  يا کتي و برادرهايش  وقتي  از او راضي  بودند، پيشي  کوچولو   و وقتي  ناراضي  بودند پيشي  جنگجو  مي گفتند. هر سه ي  آن ها در مدرسه اي  در شهر کوچکي ، واقع  در غرب  انگلستان  تحصيل  مي کردند ـ البته  پسرها در مدرسه ي  پسرانه  و کاتلين  در مدرسه ي  دخترانه . زيرا رسم  معقول  تحصيل  پسر و دختر در يک  مدرسه ي  مشترک  هنوز رايج  نشده  بود ـ اميدوارم  اين  رسم  روزي  متداول  شود. آن ها تعطيلات  آخر هفته ، يکديگر را در خانه ي  دوشيزه ي  مهرباني  مي ديدند. اما آن  خانه  از آن  خانه هايي  نبود که  بشود در آن  بازي  کرد. مي فهميد که  منظورم  از چنين  خانه اي  چيست ؟ واقعيت  اين  است  که  در چنين  خانه اي ، آدم  حتي  نمي تواند با ديگري  حرف  بزند و بازي  کردن  هم  مصنوعي  و غيرطبيعي  جلوه  مي کند. به  همين  دليل ، آن ها با اشتياق  در انتظار تعطيلات  تابستان  بودند تا به  خانه  بروند و تمام  روز را با هم  باشند. در خانه ي  خودشان ، مي توانستند کاملاً طبيعي  بازي  کنند و با خيال  راحت  حرف  بزنند. در بيشه زارها و مزرعه هاي  همپشاير   مي توانستند چيزهاي  جالبي  ببينند و کارهاي  زيادي  بکنند. تازه ، دختر عموي شان ، بتي   ، هم  آن جا بود و خلاصه  کلي  برنامه هاي  متنوع  داشتند. مدرسه ي  بتي  زودتر از مدرسه ي  آن ها تعطيل  شد و او قبل  از ديگران  به  خانه شان  در همپشاير برگشت . اما درست  روزي  که  به  آن جا رسيد، سرخک  گرفت  و به  اين  ترتيب ، آن  سه  نفر نتوانستند تعطيلات  به  خانه  بروند. خوب  مي دانيد که  چه  حالي  داشتند. فکر گذراندن  دو ماه  و نيم  در خانه ي  دوشيزه  هروي    غيرقابل  تحمل  بود. بنابراين ، ب&#