|
فهرست
مطالب
فصل
اول:
معلومات
عمومي 13
چرا يخ
بر روي آب
شناور ميماند؟ 15
آيا
وجود گرد و
غبار مفيد
است؟ 16
هيپنوتيسم
چيست؟ 17
رنگين
كمان چگونه
به وجود ميآيد؟ 19
چرا
طلا
گرانبهاست؟ 20
آيا
مولكولهاي
موادّ در
حال حركتاند؟ 22
چرا در
داخل ساعت،
چند قطعه
سنگ قيمتي
كار گذاشته
ميشود؟ 23
آمريكا
چرا به اين
نام خوانده
شده است؟ 24
صليب
سرخ چيست
و چگونه به
وجود آمد؟ 25
چرا
ديوار بزرگ
چين ساخته
شد؟ 26
جايزه
نوبل چيست؟ 27
شبنم
چگونه شكل
ميگيرد؟ 29
چرا
اجسام داغ،
ما را ميسوزانند؟ 30
سيلسيم
چيست و چه
استفادههايي
از آن ميشود؟ 31
آب
چگونه به
بخار تبديل
ميشود؟ 32
اكسيژن
چه فوايدي
دارد؟
34
چرا
سرشماري
انجام ميگيرد؟ 36
هليم
چيست؟ 37
آيا ميدانيد
از مس چه
استفادههايي
ميشود؟ 38
از پشم
گوسفند چه
استفادههايي
ميشود؟ 40
مرواريد
چگونه به
وجود ميآيد؟ 41
پُست
چه زمان
آغاز به
كار كرد؟ 42
چرا
خورشيد به
هنگام طلوع
و غروب سرخ
رنگ است؟ 44
كائوچو
چيست؟ 45
تقويم
چگونه مورد
استفاده
قرار گرفت؟ 47
رياضيات
چگونه به
وجود آمد؟ 49
عجايب
هفتگانه
جهان چيست؟ 51
انعكاس
صدا چيست؟ 53
اديان
اصلي جهان
كداماند؟ 54
نيروي
پليس از چه
زمان و
چگونه پديد
آمد؟ 55
چرا
هفته هفت
روز است؟ 56
كوچكترين
كشور جهان
كدام است؟ 57
نخستين
بانكها
چگونه
تأسيس
شدند؟
58
چرا
وسايل آتشبازي
پس از
انفجار به
رنگهاي
مختلفي در
ميآيند؟ 59
بازيهاي
المپيك
چيست؟ 60
آنتيبيوتيك
چيست؟ 62
سنگ
مرمر چيست؟ 63
بنزين
چگونه به
دست ميآيد؟ 64
سرود
ملي چيست؟ 66
ابريشم
چگونه
توليد ميشود؟ 66
مسابقات
اتومبيل
راني چه
زمان آغاز
شد؟ 68
اورانيم
چيست؟ 70
پليس
بينالمللي
چيست؟ 71
آب
چيست؟ 73
شير از
چه موادي
تشكيل شده
است؟
74
تابلوي
نقاشي
موناليزا در
كجا نگهداري
ميشود؟ 76
فصل
دوم: علوم
و فنون 79
عينكها
چگونه
معايب ديد
را اصلاح
ميكنند؟ 81
يخ
خشك چيست؟ 83
از چه
وسايلي
براي
اندازهگيري
زمان
استفاده ميشود؟ 84
پلاستيك
چيست؟ 86
انواع
مختلف
تلسكوپ
كدام است؟ 88
جراحي
پلاستيك
چيست؟ 91
ماشين
لباسشويي
چگونه كار
ميكند؟ 92
ماشين
ظرفشويي
چگونه كار
ميكند؟ 93
غذاها
را چگونه
كنسرو ميكنند؟ 95
ماهواره
تلويزيوني
چيست؟ 97
آسمان
خراشها
چگونه
ساخته ميشوند؟ 98
لاستيك
مصنوعي
چگونه
ساخته ميشود؟ 99
پيل
خشك چيست؟ 100
درهايي
كه به طور
خودكار باز
و بسته ميشوند،
چگونه كار
ميكنند؟ 101
كنترل
از راه دور
تلويزيون
چگونه كار
ميكند؟ 101
اتوي
بخار چگونه
كار ميكند؟ 103
گاز
نفت مايع
شده چيست؟ 104
كد
الكترونيكي
چيست؟ 104
كنترل
خودكار
هواپيما
چيست؟ 106
ديسك
فشرده چيست؟ 107
فصل
سوم:
گياهان و
جانوران 109
چرا
جغدها شبها
بهتر از روز
ميبينند؟ 111
آيا
مورچهها به
طور دسته
جمعي زندگي
ميكنند؟ 112
چرا سگ،
هار ميشود؟ 113
چرا
چشمان برخي
از جانوران
شبها ميدرخشد؟ 114
كانگوروها
تا چه
فاصلهاي
ميتوانند
بپرند؟ 115
ويروس
چيست؟ 116
قارچ
چيست؟ 118
باكتري
چيست؟ 119
ترميم
چيست؟ 121
خيزران،
درخت است
يا علف؟ 122
صدف،
چگونه
ساخته ميشود؟ 123
گياهان
و جانوران
چگونه خود
را با شرايط
آب و هوايي
در صحراها
سازگار ميكنند؟ 124
پرندگان
مهاجر چگونه
مسير خود را
مييابند؟ 126
آيا
جانوران
قدرت
يادگيري و
استدلال
دارند؟ 127
گياهان
چگونه غذاي
خود را ميسازند؟ 128
پوست
درختان
چگونه به
وجود ميآيد؟ 130
چرا
حيوانات
نميتوانند
مانند انسان
حرف
بزنند؟ 130
فصل
چهارم: بدن
انسان 133
ما
چگونه مزه
غذاها را حس
ميكنيم؟ 135
چرا
خانمها ريش
ندارند؟ 137
انسان
چگونه
حافظه خود
را از دست
ميدهد؟ 137
انسان
تا چه مدت
ميتواند
بدون غذا
زنده
بماند؟ 138
آيا در
طول خواب
فعاليتهاي
مختلف بدن
متوقف ميشود؟ 140
چه
چيز موجب
بيهوشي ميشود؟ 141
چرا قد برخي
از مردم
بسيار كوتاه
است؟
142
ما
چگونه چيزي
را به ياد
ميآوريم؟ 143
چرا
انسان پير
ميشود؟ 144
چه
چيز موجب
تاسي ميشود؟ 145
چرا
وجود
ويتاميها
براي بدن
ضروري است؟ 146
چرا
دچار تب ميشويم؟ 148
شكستگي
استخوان
چند نوع است؟ 149
زخم
چگونه
بهبود مييابد؟ 150
كدام
يك از
قسمتهاي
بدن را ميتوان
با اعضاي
مصنوعي
جايگزين
كرد؟ 151
فصل
پنجم: زمينشناسي 153
زمين
چگونه شكل
گرفت؟ 155
ساختمان
داخلي زمين
چگونه است؟ 156
نيروي
جاذبه زمين
چيست؟ 157
چرا
حركت زمين
را احساس
نميكنيم؟ 158
انواع
آب و هوا
كداماند؟ 159
تغيير
فصول چگونه
صورت ميگيرد؟ 161
جو
چيست؟ 163
كدام
گازها
بيشترين
حجم هواي
تنفسي ما
را تشكيل
ميدهند؟ 166
آيا
هوا وزن
دارد؟
166
سرعت
باد را
چگونه
اندازه ميگيرند؟ 167
باران
چگونه ميبارد؟ 168
باد
موسمي چيست؟ 170
ابرها
چه شكلهايي
دارند؟ 171
گردباد
چيست؟ 172
تگرگ
چگونه به
وجود ميآيد؟ 173
مه
چگونه
تشكيل ميشود؟ 174
رعد و
برق چيست؟ 175
كوهها
چگونه شكل
ميگيرند؟ 176
رودها
چگونه به
وجود ميآيند؟ 177
غارها
چگونه به
وجود ميآيند؟ 178
آتشفشان
چگونه به
وجود ميآيد؟ 179
چه
چيز موجب
زلزله ميشود؟ 181
درياچهها
چگونه
بوجود ميآيند؟ 182
چشمه
چگونه پديد
ميآيد؟ 183
آبشار
چگونه شكل
ميگيرد؟ 185
يخچال
چيست؟ 186
چرا آب
درياها شور
است؟
187
اقيانوسها
چگونه پديد
آمدند؟ 188
بحرالميت
چيست؟ 188
آيا در
بستر
اقيانوسها
كوه وجود
دارد؟
189
فصل
ششم: نجوم 191
جهان
چگونه پديد
آمده است؟ 193
راه
شيري چيست؟ 194
ستارگان
چگونه پديد
ميآيند؟ 195
چرا
برخي از
ستارهها
درخشانتر از
ساير
ستارگان به
نظر ميرسند؟ 197
منظومه
شمسي چيست؟ 198
خورشيد
چيست؟ 201
لكههاي
خورشيدي
چيست؟ 202
خورشيد
گرفتگي
چيست؟ 204
شهاب
سنگ چيست؟ 206
آيا
ماه نيروي
جاذبه
دارد؟
207
ستاره
دنبالهدار
چيست؟ 208
جنس
حلقههاي
زحل چيست؟ 209
تنها
قمر زمين
كدام است؟ 210
فاصله
ستارگان از
زمين چقدر
است؟
211
ماه
گرفتگي
چيست؟ 212
آيا در
ساير سيارات
حيات وجود
دارد؟
213
فصل
هفتم:
دانشمندان
و اختراعات 215
ترانزيستور
توسط چه
كسي اختراع
شد؟ 217
چه
كسي تلفن
را اختراع
كرد؟ 219
زيردريايي
چگونه كار
ميكند؟ 221
موشك
چگونه
اختراع
شد؟ 223
بمب
اتمي چيست؟ 224
رادار
چيست و
چگونه كار
ميكند؟ 226
اسپري
چگونه كار
ميكند؟ 228
زيپ
چگونه باز
و بسته ميشود؟ 229
چرا
يخ بر روي
آب شناور
ميماند؟
حتماً
متوجّه شدهايد
كه يخ
هميشه بر
روي آب
شناور است.
توده يخ
هر چقدر هم
كه بزرگ
باشد، باز
هم در آب
غرق نميشود.
حتّي
كوههاي
بزرگ يخ
نيز بر روي
آب درياها
و اقيانوسها
شناور ميماند.
آيا ميدانيد
چرا يخ در
آب غرق
نميشود؟
«قانون
اجسام
شناور» توسط
«ارشميدس»
دانشمند
يوناني،
كشف شد. طبق
اين قانون،
وقتي جسمي
داخل آب
قرار ميگيرد،دو
نيرو بر آن
اثر ميكند.
اين دو
نيرو عبارتاند
از وزن جسم
كه جهتي
رو به
پايين دارد
و نيرويي
كه از طرف
آب و رو به
بالا اعمال
ميشود. اگر
وزن جسم
برابر يا
كمتر از
نيرويي
باشد كه از
سوي آب به
طرف بالا
وارد ميشود،
جسم بر روي
آب شناور
ميماند. به
عبارت ديگر
اگر وزن
جسم برابر
يا كمتر از وزن
آب هم
حجمش باشد،
جسم بر روي
آب شناور
ميشود. يك
تكّه چوب،
بر روي آب
شناور ميماند؛
چرا كه وزن
آن تقريباً
نصف وزن
آب هم
حجمش است.
بنابراين
نيمي از
چوب زير آب
و نيم
ديگرش بر
روي آب
قرار ميگيرد.
چوب پنبه
نيز وضعي
مشابه دارد.
وزن چوبپنبه
نزديك به
1/5 وزن
آبي است
كه جايش
را ميگيرد؛
بنابراين
حدود 1/5 چوبپنبه
به زير آب
ميرود و
بقيه آن
بر روي آب
شناور ميماند.
به اين
ترتيب علّت
شناور شدن
يخ بر روي
آب را نيز
ميتوان با
استفاده از
اين قانون
توضيح داد.
به
طور كلي
وقتي مايعي
به شكل
جامد در ميآيد،
منقبض ميشود
و
مولكولهايش
به هم
نزديكتر ميشوند.
به همين
دليل حجم
مادّه، كم
ميشود و
چگالي آن
افزايش مييابد.
بنابراين
موادّ در
حالت جامد
سنگينتر از
زمانياند
كه به شكل
مايع در
آمدهاند.
ولي
آب مايعي
است كه
خاصيّتي
غيرعادي
دارد. آب پس
از انجماد
به جاي
منقبض شدن،
منبسط ميشود؛
در نتيجه
حجمش
افزايش مييابد.
تراكم يخ،
9/10 آب
است؛ به
عبارت ديگر
از نه ليتر
آب ده
ليتر يخ به
دست ميآيد.
به همين
جهت وزن
يخ، كمتر
از آب هم
حجمش است.
به اين
ترتيب وقتي
يخ درون
آب قرار ميگيرد،
تنها 9/10 آن در آب
فرو ميرود
و1/10
ديگرش بر
روي آن
شناور ميماند.
در
مناطق
سردسير
انجماد آب
درون لولهها
موجب ترك
خوردن آنها
ميشود. حجم
آب به محض
يخ زدن،
افزايش مييابد.
اين افزايش
حجم، نيروي
زيادي بر
جداره لوله
وارد ميكند
و باعث ترك
خوردن آن
ميشود. در
كشور فنلاند
از اين
خاصيّت
براي شكستن
صخرهها
استفاده ميشود.
بدين
منظور، آب
را وارد
منافذ خالي
بين صخرهها
ميكنند. آب
پس از يخ
زدن منبسط
ميشود و
فشار حاصل
از انبساط
آن، صخرهها
را ميشكند.
آيا
وجود گرد و
غبار مفيد
است؟
اكثر
مردم فكر
ميكنند گرد
و غبار براي
انسان مضّر
است. امّا
اين يك
جنبه قضيه
است؛ چرا
كه وجود
گرد و غبار
از برخي
جهات بسيار
مفيد است.
بياييد قبل
از پرداختن
به فوايد
گرد و غبار،
نخست با
نحوه
پيدايش آن
آشنا شويم.
هر
مادّه
جامدي از
ذرّات
بسيار زير
تشكيل شده
است. اين
ذرّات ريز
پس از
پراكنده
شدن به
گرد و غبار
تبديل ميشوند.
به عنوان
مثال، وقتي
يك تكّه
آجر يا سنگ
كاملاً خرد
ميشود، گرد
و خاك به
وجود ميآيد.
راههاي
مختلفي
براي
پيدايش گرد
و غبار وجود
دارد. خرد
شدن يك
جسم جامد
باعث به
وجود آمدن
گرد و غبار
ميشود. دود
ناشي از
سوختن زغال
سنگ، چوب،
نفت و غيره
نيز گرد و
غبار ايجاد
ميكند.
املاح
درياها،
خاكستر
آتشفشانها،
گياهان و
حتّي
جانوران
مرده نيز
باعث ايجاد
ذرّات ريز
ميشوند. از
تركيب اين
ذرّات با
هوا، گرد و
غبار به
وجود ميآيد.
هوا ذرّات
ريز گرد و
غبار را از
جايي به
جاي ديگر
ميبرد.
اجزاي
تشكيلدهنده
پوسته زمين
نيز به شكل
گرد و غبار در
هوا پراكندهاند.
مهمترين
فايده گرد
و غبار اين
است كه به
كمك آن
باران
ايجاد ميشود.
بخار آب
موجود در
ابرها در
اطراف
ذرّات ريز
گرد و غبار
متراكم ميشود
و قطرات آب
به وجود ميآيد.
سپس اين
قطرات به
شكل باران
بر زمين ميبارند.
نبودن گرد
و غبار ميتواند
موجب تأخير
در بارش
باران شود.
براي تشكيل
مه نيز
همانند
باران،
وجود ذرّات
گرد و غبار
لازم است.
|